దండిస్తేకాని
పనిజరగదు అనే సందర్భంలో "దండం దశగుణ భవేత్" అంటూంటారు. దేవుడికైనా దెబ్బేగురువు
అంటే కొడితేగాని పనిజరగదు అని భావం. కానీ ఆ వాక్యం అసలు అర్థం అదికాదు...
అసలు అర్థాన్ని
ఈ శ్లోకంలో పూర్తిగా చూద్దామా....
విశ్వామిత్రా హి పశుషు
కర్దమేషు జలేషు చ
అంధే తమసి వార్ధక్యే
దండం దశగుణం భవేత్
ఇది
శ్లోకం మరి దీనిలోని అర్థం -
1. వి - పక్షులు,
2. శ్వా - కుక్కలు,
3. అమిత్ర - మిత్రులుకానివారు(శత్రువులు),
4. అహి - పాములు,
5. పశు - పశువులు,
6. కర్దమేషు
- బురదలో,
7. జలేషు - నీటిలో,
8. అంధే - గుడ్డితనంలో,
9.తమసి - చీకటిలో,
10. వార్ధక్యే
- ముసలితనంలో
దండం - కర్ర,
దశగుణం - 10 గుణాలను, భవేత్ - కలిగిస్తుంది.
అంటే
కర్ర పక్షులను, కుక్కలను, శత్రువులను, పాములను, పశువులను అదుపు చేయడానికి, బురదలోను, నీటిలోను, గ్రుడ్డితనంలోను, చీకటిలోను, ముసలితనంలోను ఆపుగా(ఆసరాగా)ఉంటుంది. కావున కర్ర ఈ పది రకాలుగా
ఉపయోగపడుతుంది - అని భావం.
