AP 8th Telugu Textbook Solutions – 6. పయనం (2026-27)

6 పయనం

చదవండి - ఆలోచించి చెప్పండి

• 1. పై పద్యం ఏమి చెబుతుంది.
  ఈ పద్యం వానలు లేక కరువు రావడంతో ప్రజలు పల్లెలను వదిలి వలస వెళ్ళడం గురించి చెబుతుంది.
• 2. పల్లెలు ఎందుకు కళ తప్పాయి?
  వర్షాలు పడకపోవడం వల్ల కరువు వచ్చి, ప్రజలు బతుకుదెరువు కోసం వేరే ప్రాంతాలకు వలస వెళ్ళడం వల్ల పల్లెలు కళ తప్పాయి.
• 3. మీకు ఇలా వెళ్ళే వారి గురించి తెలుసా?
  అవును, మా ఊరిలో కొందరు వ్యవసాయ పనులు లేక బతుకుదెరువు కోసం పట్నాలకు వలస వెళ్ళడం నాకు తెలుసు.

ఇవి చేయండి - అవగాహన - ప్రతిస్పందన

అ) కింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పండి.

• 1. ఈ పాఠానికి “పయనం” అనేపేరు సరైనదేనా? ఎందుకో చెప్పండి.
  ఈ పాఠానికి "పయనం" అనే పేరు సరైనదే. కరువు కారణంగా బతుకుదెరువు కోసం సన్నకారు రైతులు, కూలీలు సొంత ఊరి నుండి మరో ప్రాంతానికి చేసే వలస ప్రయాణం గురించి ఈ పాఠం వివరిస్తుంది కాబట్టి ఈ పేరు సార్థకమైంది.
• 2. ఈ కథలో మీకు బాగా నచ్చిన సంఘటనను గూర్చి మాట్లాడండి.
  రామప్ప అనే పెద్ద రైతు గంగన్న కుటుంబాన్ని ఆదరించి, తమ ఊరిలో పని కల్పించి, "మనందరిదీ రైతు వంశం, మనల్ని మనమే కాపాడుకోవాలి" అని ఆప్యాయంగా చెప్పిన సంఘటన నాకు బాగా నచ్చింది.

ఆ) కింది పేరా చదివి ప్రశ్నలు తయారు చేయండి.

• 1.
  మాండలిక భాష అని దేనిని అంటారు?
• 2.
  తెలుగు భాషలో ప్రధానంగా ఎన్ని మాండలికాలు ఉన్నాయి?
• 3.
  ఉత్తరాంధ్ర మాండలికంలో ఏయే జిల్లాలు ఉన్నాయి?
• 4.
  రాయలసీమ మాండలికం కిందకు వచ్చే జిల్లాలు ఏవి?

ఇ) కింది గేయాన్ని చదివి, ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.

• 1. కల్లాకపటం - అంటే అర్థం ఏమిటి ?
  కల్లాకపటం అంటే అబద్ధం మరియు మోసం లేకపోవడం (నిజాయితీగా ఉండటం).
• 2. లోకం పోకడ అంటే ఏమిటి ?
  లోకం పోకడ అంటే ప్రపంచంలో జరుగుతున్న తీరు లేదా సమాజం వ్యవహరించే విధానం.
• 3. ఈ గేయంలో ఉన్న ప్రాసపదాలు రాయండి.
  కానని వాడా - తెలియని వాడా, గంపకెత్తుకొని - మూటగట్టుకొని, చేత బట్టుకొని - వెంట బెట్టుకొని.
• 4. కష్టమంతా ఎప్పుడు తీరుతుంది ?
  నవధాన్యాలు తీసుకుని, చద్ది అన్నం మూటగట్టుకొని, భార్యను వెంటబెట్టుకొని ఏరువాక సాగడానికి వెళ్ళినప్పుడు కష్టమంతా తీరుతుందని గేయం చెబుతుంది.

ఈ) ఈ కింది పేరాను చదివి, బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలకు సమాధానాలు గుర్తించండి.

• 1. రైతుల దినోత్సవం ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
  ఎ) డిసెంబర్ 23

  బి) జనవరి 6

  సి) ఫిబ్రవరి 5

  డి) నవంబర్ 7
  జవాబు: ఎ) డిసెంబర్ 23
• 2. రైతుబంధు ఎవరు?
  ఎ) గాంధీజీ

  బి) నెహ్రూ

  సి) చరణ్ సింగ్

  డి) ఆచార్య రంగా
  జవాబు: సి) చరణ్ సింగ్
• 3. దేశానికి వెన్నెముక అని నీవు ఎవరిని గుర్తిస్తావు?
  ఎ) రైతు

  బి) రాజు

  సి) వ్యాపారి

  డి) ఉపాధ్యాయుడు
  జవాబు: ఎ) రైతు
• 4. 'జై జవాన్ జై కిసాన్' అని నినదించినది ఎవరు?
  ఎ) నెహ్రూ

  బి) ఇందిరా గాంధీ

  సి) లాల్ బహుదూర్ శాస్త్రి

  డి) చరణ్ సింగ్
  జవాబు: సి) లాల్ బహుదూర్ శాస్త్రి

వ్యక్తీకరణ - సృజనాత్మకత

అ) కింది ప్రశ్నలకు నాలుగు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.

• 1. పయనం పాఠ్యభాగ ఉద్దేశం రాయండి.
  సన్నకారు రైతులు, రైతుకూలీలు బ్రతుకుదెరువు కోసం తమ ఊరి నుండి మరో ప్రాంతానికి వలస వెళుతుంటారు. అలా వెళ్ళినవారి జీవన విధానాన్ని, శ్రమను తెలియజేస్తూ విద్యార్థుల్లో సామాజిక స్పృహను పెంపొందించడమే ఈ పాఠం ఉద్దేశం.
• 2. సింగమనేని నారాయణ గారి గూర్చి రాయండి.
  సింగమనేని నారాయణ గారు అనంతపురం జిల్లా బండమీద పల్లెలో జన్మించారు. వీరు 'సీమకథలు', 'జూదం', 'అనంతం' మొదలగు కథా సంపుటాలు రచించారు. వీరి సాహిత్య సేవకు గుర్తింపుగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి 'కళారత్న' పురస్కారం లభించింది.
• 3. పాఠం చదివి, కింది మాటలు ఎవరు ఎవరితో అన్నారో రాయండి.
  
  అ) ఎంత బాగుందో అంది వెంకటలక్ష్మి, చుట్టూ ఉన్న పొలాలను చూసి.
  ఈ మాటలు వెంకటలక్ష్మి తన అత్త నరసమ్మ మరియు మిగతా కుటుంబ సభ్యులతో అంది.
  
  ఆ) కడుపు చించుకుంటే కరువు కాళ్ళమీద పడుద్ది.
  ఈ మాటలు గంగన్న తనకెదురు పడిన ఊరి వ్యక్తులతో అన్నాడు.

ఆ) కింది ప్రశ్నలకు ఎనిమిది వాక్యాలలో సమాధానాలు రాయండి.

• 1. పయనం కథను మీ సొంత మాటల్లో రాయండి.
  గంగన్న అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక సన్నకారు రైతు. వరుస కరువుల వల్ల బావులు ఎండిపోయి, వ్యవసాయం సాగక అప్పుల పాలవుతాడు. కుటుంబాన్ని పోషించుకోవడానికి బతుకుదెరువు వెతుక్కుంటూ పక్క రాష్ట్రంలోని రామప్ప అనే పెద్ద రైతు దగ్గరకు వలస వెళ్తాడు. రామప్ప వారి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని, వారిని సానుభూతితో ఆదరించి తన పొలంలో పని కల్పిస్తాడు. కరువు పరిస్థితుల్లో రైతులు పడే బాధలను, వలస వెళ్ళిన కుటుంబాల దీనావస్థను ఈ కథ హృదయ విదారకంగా వివరిస్తుంది.
• 2. వ్యవసాయ కూలీలు ఎందుకు వలస వెళతారు?
  వర్షాభావం వల్ల పంటలు పండక పోవడం మరియు ఊరిలో పనులు దొరకకపోవడం వల్ల వ్యవసాయ కూలీలు వలస వెళతారు. స్థానికంగా బతుకుదెరువు లేనప్పుడు అప్పుల బాధలు పెరుగుతాయి. కుటుంబ పోషణ కష్టమై, బ్రతుకు దెరువు కోసం పనులు దొరికే పట్టణాలకు లేదా సాగునీరున్న ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్ళి కూలీ పనులు చేసుకుంటారు.

• 3. అతివృష్టి/అనావృష్టి పరిస్థితులు అధిగమించటానికి సహాయం కోరుతూ మీ మండల అభివృద్ధి అధికారికి లేఖ రాయండి.
  తేదీ: xx-xx-xxxx,
  ఊరు: xxxxxxxx.
  
  గౌరవనీయులైన మండల అభివృద్ధి అధికారి గారికి,
  అయ్యా,
  మా ఊరిలో గత రెండేళ్లుగా సరైన వర్షాలు లేక పంటలన్నీ ఎండిపోయి తీవ్ర అనావృష్టి ఏర్పడింది. రైతులు, వ్యవసాయ కూలీలు ఉపాధి కోల్పోయి తీవ్ర ఆర్థిక నష్టాలను చవిచూస్తున్నారు. దయచేసి మా గ్రామ పరిస్థితులను పరిశీలించి, కరువును అధిగమించడానికి రైతులకు ఆర్థిక సహాయం మరియు కూలీలకు ఉపాధి హామీ పనులు కల్పించవలసిందిగా ప్రార్థిస్తున్నాము.
  
  ఇట్లు,
  తమ విధేయులు,
  గ్రామ ప్రజలు.
• 4. కష్టాల్లో ఉన్నవారికి సహాయం చేసే వ్యక్తుల గురించి ప్రశంసిస్తూ రాయండి.
  కష్టాల్లో ఉన్నవారికి సాయం చేసేవారు దేవునితో సమానం. తోటి మనుషుల బాధలను అర్థం చేసుకుని, ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా ఆదుకునే వ్యక్తులు సమాజానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తారు. ఈ పాఠంలో రామప్ప లాంటి వారు వలస వచ్చిన గంగన్న కుటుంబానికి ఆశ్రయం కల్పించడం వారి మానవత్వానికి నిదర్శనం. అటువంటి మహానుభావులను ప్రతి ఒక్కరూ ప్రశంసించి, వారి దయార్ద్ర హృదయాన్ని స్ఫూర్తిగా తీసుకోవాలి.

భాషాంశాలు

I. పదజాలం

అ) కింది పదాలను చదివి వాటి అర్థాలను పట్టికలో గుర్తించి రాయండి. వాటితో సొంత వాక్యాలు రాయండి.

• 1. నిర్జీవం
  అర్థం: ప్రాణం లేనిది.
  వాక్యం: వానలు లేక పొలాలన్నీ నిర్జీవంగా మారాయి.
• 2. పరిమళం
  అర్థం: సువాసన.
  వాక్యం: గులాబీ పూల పరిమళం అందరినీ ఆకట్టుకుంటుంది.
• 3. అంకురం
  అర్థం: మొలక.
  వాక్యం: విత్తనం నాటిన కొన్ని రోజులకు భూమి నుండి అంకురం వస్తుంది.
• 4. దు:ఖము
  అర్థం: బాధ.
  వాక్యం: కష్టాలు వచ్చినప్పుడు దుఃఖపడకుండా ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలి.
• 5. వర్షాలు
  అర్థం: వానలు.
  వాక్యం: ఈ సంవత్సరం మా ఊరిలో వర్షాలు బాగా కురిశాయి.

ఆ) కింది వాక్యాలు చదవండి. వాటిలోని మాటలను మీ ప్రాంతంలో ఎలా మాట్లాడతారో అలాగే వాక్యాలను తిరిగి రాయండి.

• 1. ఇంత దూరం నమ్ముకొని వస్తావుండామే! ఇక్కడ పరిస్థితులెట్లా వుండాయో! ఏమో!
  ఇంత దూరం నమ్ముకుని వస్తున్నామే! ఇక్కడ పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయో! ఏమో!
• 2. మీకేం భయం లేదు! పనిచేసే పురుసత్తు ఉండల్ల గాని, ఏదో ఒక ఆదరువు చూపిత్తాడు మా రామప్ప పొండి, రామప్ప ఇంటికాడే ఉండాడు.
  మీకేమీ భయం లేదు! పనిచేసే ఓపిక ఉండాలి గానీ, ఏదో ఒక ఆధారం చూపిస్తాడు మా రామప్ప. వెళ్ళండి, రామప్ప ఇంటిదగ్గరే ఉన్నాడు.

ఇ) కింది వాక్యాలలోని గీత గీసిన వికృతి పదాలకు ప్రకృతులను రాయండి.

• 1. ఆకసంలో హరివిల్లును చూసి పిల్లలు అచ్చెరువొందారు.
  ఆకసం - ఆకాశం
  అచ్చెరువు - ఆశ్చర్యం
• 2. ఆగస్టు నెలలో వరుసములు మెండుగా కురుస్తాయి.
  వరుసములు - వర్షములు
• 3. బతుకు పయనం మధురమైనది.
  పయనం - ప్రయాణం

ఈ) మొదటి పదానికి రెండవ పదానికి అర్థం తెలుసుకోండి. రెండు కలిపితే ఏ అర్థం వస్తుందో రాయండి. ఇలాంటివి మరికొన్ని రాయండి.

• 1. కాని కాలం
  అర్థం: చెడ్డ కాలం (పనికిరాని కాలం / కష్టకాలం)
• 2. గుండె భారం
  అర్థం: మనసులో బాధ (విచారం)
• 3. నోళ్ళు నొక్కుకొను
  అర్థం: ఆశ్చర్యపోవడం
• 4. ఊపిరి పీల్చుకొను
  అర్థం: కుదుటపడటం (నిమ్మళించడం / భయం పోవడం)
• 5. అడుగంటి పోవు
  అర్థం: పూర్తిగా అయిపోవడం (అడుగుకు చేరడం)
• 6. అడుగు పెట్టు
  అర్థం: ప్రవేశించడం

ఆ) కింది పదాలు రాయలసీమ మాండలికంలో ఉన్నాయి. ఈ పదాలు కోస్తాంధ్ర, ఉత్తరాంధ్ర మాండలికాల్లో ఏయే రూపాలలో ఉంటాయో తెలుసుకొని రాయండి.

వ.నెం.	రాయలసీమ	కోస్తాంధ్ర / ఉత్తరాంధ్ర
1.	పురసత్తు	ఓపిక / సత్తువ / శక్తి
2.	కుదుమట్టసం	పొట్టిగా బలంగా / గుబురుగా
3.	యదారు	దిగులు / బెంగ
4.	సంబడం	సంతోషం / ఆనందం
5.	గెనాలు	గట్లు / అంచులు

విభాగం 4 : వ్యాకరణ అభ్యాసాలు

అభ్యాసం 1 : క్రియలను గుర్తించండి

• 1. "మేము కాలకృత్యాలు తీర్చుకొని, కాఫీలు తాగాము.”
  క్త్వార్థకం
• 2. "గంగానది భవనాలను ఒరసుకుంటూ పారుతుంది."
  శత్రర్థకం
• 3. "బాగా చదివితే మార్కులు వస్తాయి.”
  చేదర్థకం
• 4. “శుభవార్త వినగానే మా నాన్న సంతోషించాడు.”
  ఆనంతర్యార్థకం
• 5. "ఆటంకం కలిగించినా మా మనసు ఆనందంతో నిండింది."
  అప్యర్థకం

అభ్యాసం 2 : వాక్యాలను కలపండి (సంక్లిష్ట)

• 1. సామాన్య : రామయ్య బస్సు ఎక్కాడు. రామయ్య పట్నం వెళ్ళాడు.
  సంక్లిష్ట : రామయ్య బస్సు ఎక్కి, పట్నం వెళ్ళాడు.
• 2. సామాన్య : రైలు కూత వేసింది. రైలు కదిలింది.
  సంక్లిష్ట : రైలు కూత వేసి, కదిలింది.
• 3. సామాన్య : ఎండలు కాస్తాయి. చెరువులు ఎండిపోతాయి.
  సంక్లిష్ట : ఎండలు కాస్తే, చెరువులు ఎండిపోతాయి.

అభ్యాసం 3 : సమాసాలు గుర్తించండి

సమాస పదం	విగ్రహ వాక్యం	సమాసం పేరు
1. గుబురుచెట్లు	గుబురైన చెట్లు	విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
2. ఆరుమైళ్లు	ఆరు సంఖ్య గల మైళ్లు	ద్విగు సమాసం
3. ధర్మోపదేశం	ధర్మము యొక్క ఉపదేశం	షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
4. పెద్ద వాసం	పెద్దదైన వాసం	విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
5. సాగుభూమి	సాగు కొరకు భూమి	చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం
6. వనవాసం	వనము నందు వాసం	సప్తమీ తత్పురుష సమాసం
7. ఆశాంకురాలు	ఆశ అను అంకురాలు	రూపక సమాసం
8. బట్టలమూట	బట్టల యొక్క మూట	షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం

అభ్యాసం 4 సంధులను గుర్తించండి

• 1. అర్థమైంది
  అర్థము + అయింది = ఉత్వ సంధి
• 2. సంవత్సరమంతా
  సంవత్సరము + అంతా = ఉత్వ సంధి
• 3. కాలమెప్పుడు
  కాలము + ఎప్పుడు = ఉత్వ సంధి
• 4. భూమికైనా
  భూమికి + ఐనా = ఇత్వ సంధి
• 5. పయనించాలని
  పయనించాలి + అని = ఇత్వ సంధి

ప్రాజెక్టు పని

• రైతుల శ్రమను తెలిపే గేయాలు సేకరించి, నేర్చుకుని ప్రదర్శించండి.
  విద్యార్థులు రైతుల శ్రమకు సంబంధించిన గేయాలను పుస్తక భాండాగారం లేదా అంతర్జాలం నుండి సేకరించి తరగతి గదిలో ప్రదర్శించాలి. (ఉదాహరణకు: పల్లె కన్నీరు పెడుతుందో... లాంటి గేయాలు)

ఈ పాఠంలో నేర్చుకున్నవి

• 1. నాకు నచ్చిన అంశం
  రైతులు ఆత్మగౌరవంతో బతికే విధానం, వారు కష్టాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కోవడం.
• 2. నేను గ్రహించిన విలువ
  కష్టకాలంలో తోటి మనుషులకు సహాయం చేయడం, శ్రమను గౌరవించడం.
• 3. సృజనాత్మక రచన
  లేఖ రచన రాయడం, కష్టాల్లో ఉన్నవారిని ఆదుకునే వ్యక్తుల గురించి ప్రశంసా వాక్యాలు రాయడం.
• 4. భాషాంశాలు
  సమాసాలు, సంధులు, సంక్లిష్ట వాక్యాలు, అసమాపక క్రియలు, మాండలిక పదాలు మరియు వికృతి-ప్రకృతి పదాలు నేర్చుకున్నాను.

📄 Download or view this worksheet/page: