2. మర్యాద చేద్దాం :: AP Class 3 Telugu Textbook Solutions / Answers

2. మర్యాద చేద్దాం

చిత్రం చూడండి - ఆలోచించి మాట్లాడండి

పిల్లలూ! చిత్రం ఆధారంగా కొన్ని పదాలు రాయండి:

చెట్టు, గొడ్డలి, మనిషి, కొమ్మ, గుర్రం, మోపు (కట్టెలు), ప్రవాహం (కాలువ), ఆకులు, దారి, దుమ్ము.

కింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి:

• 1. చిత్రంలోని సన్నివేశాల గురించి మాట్లాడండి.
  జ: ఈ చిత్రంలో రెండు హాస్యభరితమైన సన్నివేశాలు ఉన్నాయి. మొదటి సన్నివేశంలో ఒక వ్యక్తి తాను కూర్చున్న చెట్టు కొమ్మనే గొడ్డలితో నరుకుతున్నాడు. రెండవ సన్నివేశంలో మరొక వ్యక్తి గుర్రంపై ప్రయాణిస్తూ, కట్టెల మోపును గుర్రంపై పెట్టకుండా తన తలపై పెట్టుకుని వెళ్తున్నాడు.
• 2. చిత్రంలోని వారు చేస్తున్న పనులు సరైనవేనా! ఎందుకు?
  జ: సరైనవికాదు, వారు చేస్తున్న పనులు అస్సలు సరైనవి కావు, అవి అమాయకత్వంతో కూడినవి. తాను కూర్చున్న కొమ్మను నరకడం వల్ల కొమ్మతో పాటు ఆ వ్యక్తి కూడా కిందపడి దెబ్బలు తగులుతాయి. అలాగే గుర్రంపై కూర్చుని బరువును తలపై మోయడం వల్ల ఆ బరువు అంతా తిరిగి గుర్రం పైనే పడుతుంది తప్ప ఉపయోగం లేదు.
• 3. ఇలాంటి సంఘటనలు మీరెప్పుడైనా చూశారా! వాటి గురించి మాట్లాడండి.
  జ: నేను నిజజీవితంలో ఇలాంటి సంఘటనలు చూడలేదు కానీ చందమామ కథలు, తెనాలి రామకృష్ణుడి కథల పుస్తకాలలో ఇటువంటి అమాయకపు పనులు చేసే వ్యక్తుల గురించి చదివాను. ఇవి వినడానికి, చూడటానికి మనకు ఎంతో హాస్యాన్ని (నవ్వును) కలిగిస్తాయి.

12 www.meebadi.in 3వ తరగతి - తెలుగు

2. మర్యాద చేద్దాం

ఇవి చేయండి : వినడం - ఆలోచించి మాట్లాడటం

• 1. పాఠంలోని చిత్రాల గురించి మాట్లాడండి.
  జ: పాఠంలోని చిత్రాలు కథా సన్నివేశాలను ఎంతో హాస్యభరితంగా చూపిస్తున్నాయి. ఒక చిత్రంలో గురువుగారి స్నేహితుడు పేరయ్యను శిష్యులు స్తంభానికి కట్టేయడం, గురువుగారు ఆశ్చర్యపోవడం కనిపిస్తుంది. మరో చిత్రంలో దొంగలను అతిథులుగా భావించి వారి నెత్తిన నీళ్లు కుమ్మరిస్తూ, ముఖానికి పసుపు, కుంకుమలు పూస్తూ వింతగా మర్యాదలు చేయడం ఎంతో నవ్వు తెప్పిస్తుంది.
• 2. పాఠంలో మీకు బాగా నచ్చిన సన్నివేశం గురించి మాట్లాడండి.
  జ: నాకు పాఠంలో దొంగలు రాత్రి వేళ ఇంట జొరబడినప్పుడు శిష్యులు వారిని 'అతిథిదేవుళ్లు' అని భావించి చలికాలంలో నెత్తిన చన్నీళ్లు కుమ్మరించడం, ముఖానికి పసుపు, కుంకుమలు దట్టించడం అనే సన్నివేశం బాగా నచ్చింది. శిష్యుల అమాయకత్వానికి దొంగలు పడిన చిత్రహింసలు చదువుతుంటే ఎంతో హాస్యం కలుగుతుంది.
• 3. పరమానందయ్య శిష్యులు ఎలాంటివారో చెప్పండి.
  జ: పరమానందయ్య గారి శిష్యులు చాలా అమాయకులు. వారికి వయసు పెరిగినా లోకజ్ఞానం, సరైన బుద్ధి పెరగలేదు. గురువుగారు చెప్పిన మాటలను ఉన్నదున్నట్లుగా తూచా తప్పకుండా పాటిస్తూ వింత పనులు చేస్తుంటారు. వారు చేసే పనులు ఇతరులకు కోపంతో పాటు ఎనలేని నవ్వును తెప్పిస్తాయి.
• 4. మీకు తెలిసిన ఏదైనా హాస్యకథను చెప్పండి.
  జ: నాకు తెలిసిన తెనాలి రామకృష్ణుడి హాస్యకథ: ఒకసారి రాయలవారు రామకృష్ణుడిపై కోపంతో అతని ముఖం చూపించవద్దని, చూపిస్తే కఠిన శిక్ష పడుతుందని ఆజ్ఞాపిస్తారు. మరుసటి రోజు రామకృష్ణుడు తన ముఖానికి ఒక పెద్ద మట్టి కుండను బోర్లించుకుని, దానికి రెండు కళ్ల రంధ్రాలు పెట్టుకుని దర్బారుకు వస్తాడు. అది చూసి రాయలవారు కోపగించగా, రామకృష్ణుడు "మహారాజా! నా ముఖం మీకు కనిపించకుండా కుండ పెట్టుకున్నాను, మీ ఆజ్ఞను జవదాటలేదు" అని సమాధానం చెబుతాడు. రామకృష్ణుడి సమయస్ఫూర్తికి, హాస్యానికి మహారాజు నవ్వుకుని అతడిని క్షమిస్తారు.

15 www.meebadi.in తెలుగు వికాసం - 3

2. మర్యాద చేద్దాం

I. చదవడం - వ్యక్తపరచడం

అ) పాఠం ఆధారంగా ఈ మాటలు ఎవరు ఎవరితో అన్నారో రాయండి.

• 1. “సమయానికి నువ్వు రాకపోతే చంపేసేవారురా పరమా!”
  జవాబు: ఈ మాటలు పేరయ్య తన స్నేహితుడైన పరమానందయ్యతో అన్నాడు.
• 2. “పాపం వీళ్ళకేమి తెలియదు. ఒట్టి అమాయకులు, వారిని క్షమించు.”
  జవాబు: ఈ మాటలు పరమానందయ్య తన స్నేహితుడైన పేరయ్యతో అన్నాడు.

ఆ) పాఠం చదివి ఈ క్రింది మాటలు ఎవరు అన్నారో గుర్తించండి.

• “ఒరేయ్! మన ఇంటికి వచ్చే అతిథుల్ని గౌరవించి మర్యాదలు చేయాలి” ( ఇ )
  అ) పేరయ్య

  ఆ) శిష్యులు

  ఇ) పరమానందయ్య

  ఈ) పేరయ్య భార్య

II. పదజాలం

అ) పాఠంలో గబగబ, గజగజ పదాలు ఉన్నాయి కదా! వీటిని అనుకరణ పదాలు అంటారు. మీరు అలాంటి మరికొన్ని పదాలను రాయండి.

• ఉదా : కరకర → నమిలేటప్పుడు వచ్చే శబ్దం
• గలగల → నీటి ప్రవాహం లేదా నవ్వుల శబ్దం
• మరికొన్ని అనుకరణ పదాలు: చకచక, పకపక, కిలకిల, లకలక

ఆ) కింది ప్రశ్నలకు సరైన జవాబును గుర్తించండి.

• 1. దొంగలు చేసిన అలికిడి కి శిష్యులకు మెలకువ వచ్చింది. ( ఆ )
  అ) గోల

  ఆ) అలికిడి

  ఇ) పని

  ఈ) తప్పు
• 2. అనుకోకుండా ఇంటికి వచ్చే వారిని ఏమంటారు? అతిథులు ( ఇ )
  అ) ఆహుతులు

  ఆ) ఆహ్వానితులు

  ఇ) అతిథులు

  ఈ) ఆప్తులు

III. స్వీయరచన

• 1. పరమానందయ్య గారి శిష్యులు ఎలాంటి వారు?
  జవాబు: పరమానందయ్య గారి శిష్యులు చాలా అమాయకులు. వారికి వయసు పెరిగినా తగిన బుద్ధి పెరగలేదు. వారు చేసే పనులు ఇతరులకు కోపంతో పాటు ఎనలేని నవ్వును తెప్పిస్తుంటాయి.
• 2. పరమానందయ్య గారు భార్యతో కలసి ఎక్కడికి వెళ్లారు?
  జవాబు: పరమానందయ్య గారు తన భార్యతో కలసి మొదట గుడికి వెళ్లారు, ఆ తర్వాత తన స్నేహితుడు పేరయ్య కూతురి పెళ్లి కోసం పొరుగూరు వెళ్లారు.
• 3. పరమానందయ్య శిష్యులకు ఎందుకు కోపం వచ్చింది?
  జవాబు: పొరుగూరి నుండి వచ్చిన పేరయ్య అనే పండితుడు గురువుగారిని "ఓయ్ పరమానందం! ఒరేయ్ పరమా!" అని ఏకవచనంతో కేకలు వేయడం విన్న శిష్యులకు విపరీతమైన కోపం వచ్చింది.
• 4. పేరయ్య పరమానందయ్య గారి ఇంటికి ఎందుకు వచ్చాడు?
  జవాబు: పేరయ్య తన కూతురి పెళ్ళికి పరమానందయ్య దంపతులను ఆహ్వానించడం (పిలవడం) కొరకు వారి ఇంటికి వచ్చాడు.
• 5. శిష్యులు దొంగలకు అతిథి పూజ ఎలా చేశారు?
  జవాబు: శిష్యులు దొంగల నెత్తిన చలికాలపు చన్నీళ్లు కుమ్మరించారు, ముఖానికి పసుపు, కుంకుమ, గంధం దట్టంగా పూశారు. ఆపై ఇల్లంతా సాంబ్రాణి పొగ వేసి దొంగలను చిత్రహింసలకు గురిచేస్తూ వింతగా అతిథి పూజ చేశారు.
• 6. రాజుగారు శిష్యులను ఎందుకు సన్మానించారు?
  జవాబు: శిష్యులు తమ వింత చేష్టలతో దొంగలను బయటకు పోకుండా ఇంట్లోనే బంధించి రాజభటులకు దొరికేలా చేశారు. ఈ విధంగా గురువుగారి ఇంటిని దొంగల బారి నుండి కాపాడినందుకు రాజుగారు వారిని ఘనంగా సన్మానించారు.

16 www.meebadi.in తెలుగు వికాసం - 3

2. మర్యాద చేద్దాం

I. సృజనాత్మకత

కింది గేయాన్ని పొడిగించండి:

• పండు పండు ఏమి పండు?
• పండు పండు జామ పండు.
• పండు పండు ఏమి పండు?
• పండు పండు మామిడి పండు.
• పండు పండు ఏమి పండు?
• పండు పండు అరటి పండు.
• పండు పండు ఏమి పండు?
• పండు పండు బొప్పాయి పండు.

II. ప్రశంస

మీ ఇంటికి వచ్చిన అతిథులను ఎలా గౌరవిస్తారో చెప్పండి.

• జవాబు: మా ఇంటికి అతిథులు వచ్చినప్పుడు నేను వారిని చిరునవ్వుతో లోపలికి ఆహ్వానిస్తాను. వారికి కూర్చోవడానికి కుర్చీ ఇచ్చి, తాగడానికి మంచి నీరు అందిస్తాను. మా గురువుగారు, తల్లిదండ్రులు చెప్పినట్లుగా వారితో ఎంతో మర్యాదగా, గౌరవంగా మాట్లాడుతాను. వారు ఉన్నంతసేపు ఎంతో ఆదరణతో చూసుకుంటాను.

III. భాషాంశాలు

అ) కింది వాక్యాలను చదవండి. వాక్యం చివర ఉన్న ‘ ? ’ గుర్తును గమనించండి:

• 1. బాబూ! నీ పేరేమిటి?
• 2. గీతా! మీ ఊరు ఏది?
• 3. నీవు ఏ తరగతి చదువుతున్నావు?

• పై వాక్యాల చివర '?' గుర్తు ఉందికదా! దీనిని ‘ప్రశ్నార్థకం’ అంటారు. ఈ '?' గుర్తు ఉన్న వాక్యాలను ‘ప్రశ్నార్థక వాక్యాలు’ అంటారు.
• “ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఎందుకు, ఏమిటి, ఎలా, ఎవరు” ఇలాంటి పదాలను ‘ప్రశ్నార్థక పదాలు’ అంటారు. ఈ పదాలు వాక్యాలలో వచ్చినపుడు వాక్యానికి ప్రశ్నార్థకం (?) గుర్తు వస్తుంది.

17 www.meebadi.in తెలుగు వికాసం - 3

2. మర్యాద చేద్దాం

I. భాషాంశాలు (ఆశ్చర్యార్థకం అభ్యాసం)

ఆ) కింది పేరాను చదవండి. పేరాలో ఈ ‘ ! ’ గుర్తును గమనించండి:

అబ్బో! జూ ఎంత అందంగా ఉందో! అందులో జిరాఫీ ఎంత ఎత్తుగా ఉందో! అమ్మో! సింహాన్ని చూడగానే ఎంత భయమేసిందో! అలాగే పక్షులను చూడగానే ఎంత ముచ్చట వేసిందో! అని ‘జూ’ లో చూసిన విశేషాలను కమల వనజతో చెప్పింది. పై పేరాలో ‘ ! ’ గుర్తును గమనించారు కదూ! ఇది ఆశ్చర్యాన్ని తెలిపేది. ఈ గుర్తునే ‘ఆశ్చర్యార్థకం’ అంటారు.

ఇ) పై పేరాలో ఆశ్చర్యార్థకం ‘ ! ’ గుర్తు ఉన్న పదాలను గుర్తించి రాయండి:

• జవాబు: అబ్బో!, ఉందో!, అమ్మో!, భయమేసిందో!, వేసిందో!

ఈ) కింది వాక్యం చదివి, వాక్యం చివర సరైన గుర్తు ఉంచండి:

• బాబూ! నీ పేరేమిటి ? ( ఆ )
  అ) .

  ఆ) ?

  ఇ) ,

  ఈ) !

ఉ) కింది పదాలలో ఆశ్చర్యార్థకం ఉపయోగించవలసిన పదాన్ని గుర్తించండి:

• ఆశ్చర్యార్థకం ఉపయోగించవలసిన పదం: అబ్బో! ( ఈ )
  అ) ఎప్పుడు

  ఆ) ఎక్కడ

  ఇ) ఎందుకు

  ఈ) అబ్బో

18 www.meebadi.in 3వ తరగతి - తెలుగు

3. మర్యాద చేద్దాం

స్వీయ మూల్యాంకన సాధనపత్రం

• 1. కళింగ రాజ్యం లోని పండితుని పేరు ( అ )
  అ) పరమానందయ్య

  ఆ) రామలింగడు

  ఇ) చారు దత్తుడు

  ఈ) పరమేశ్వర శాస్త్రి
• 2. పరమానందయ్య శిష్యులు ఎంతమంది? ( ఆ )
  అ) 9

  ఆ) 12

  ఇ) 8

  ఈ) 10
• 3. కింది పేరాను చదివి, ప్రశ్నలకు జవాబులు గుర్తించండి. రాయండి.
  మా బడిలో ఒక చిన్న తోట ఉంది. అందులో ఎర్రని గులాబీలు, తెల్లని మల్లెపూలు ఉన్నాయి. సీతాకోకచిలుకలు పూల మీద వాలుతుంటాయి. మేము రోజూ సాయంత్రం మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తాము. తోట అంతా పచ్చగా, అందంగా ఉంటుంది.
  i. పూలమీద వాలేవి ఏవి? ( ఆ )
  

  అ) రామచిలుకలు

  ఆ) సీతాకోకచిలుకలు

  ఇ) గోరువంకలు

  ఈ) తూనీగలు
  ii. మొక్కలకు నీళ్లు ఎందుకు పోయాలి? పోయకపోతే ఏమవుతుంది?
  జవాబు: మొక్కలు ఆరోగ్యంగా పెరిగి మనకు అందమైన పూలను ఇవ్వడానికి నీళ్లు పోయాలి. నీళ్లు పోయకపోతే మొక్కలు ఎండిపోయి చనిపోతాయి.
• 4. “సమయానికి నీవు రాకపోతే చంపేసేవారురా పరమా !” ఈ మాటలు ఎవరు ఎవరితో అన్నారు?
  జవాబు: ఈ మాటలు పొరుగూరి పండితుడైన పేరయ్య తన స్నేహితుడైన పరమానందయ్యతో అన్నాడు.
• 5. మీకు తెలిసిన మహాప్రాణాక్షర పదాలను నాలుగింటిని రాయండి.
  జవాబు: 1. ఖగము      2. ఘటము      3. రథము      4. ఫలము
• 6. దొంగలు మూలగడం మొదలుపెట్టారు. గీత గీసిన పదానికి సొంతవాక్యం రాయండి.
  జవాబు: పరమానందయ్య గారి శిష్యులు దొంగల కళ్ళలో పసుపు, కుంకుమలు చల్లడంతో వారు నొప్పి భరించలేక మూలగడం మొదలుపెట్టారు.
• 7. పరమానందయ్య శిష్యులు గురించి మీరేమి తెలుసుకున్నారో సొంతమాటల్లో రాయండి.
  జవాబు: పరమానందయ్య గారి శిష్యులు చాలా అమాయకులు మరియు లోకజ్ఞానం లేనివారని తెలుసుకున్నాను. వారు గురువుగారు చెప్పిన మాటలను సరిగ్గా అర్థం చేసుకోకుండా అతిథి పూజ పేరుతో దొంగలను చిత్రహింసలు పెట్టారు.
• 8. మీ గురువు నుండి నీవు ప్రశంసలు పొందుతున్నపుడు మీకెలా అనిపిస్తుందో మీ అనుభవం రాయండి.
  జవాబు: నేను బడిలో బాగా చదివి హోంవర్క్ కరెక్టుగా చేసినప్పుడు మా ఉపాధ్యాయులు నన్ను అందరి ముందు మెచ్చుకుంటారు. ఆ సమయంలో నాకు చాలా సంతోషంగా, గర్వంగా అనిపిస్తుంది మరియు ఇంకా బాగా చదవాలనే ఉత్సాహం కలుగుతుంది.

3వ తరగతి - తెలుగు 22 www.meebadi.in