I. చిత్రం చూడండి - ఆలోచించి మాట్లాడండి
చిత్రం ఆధారంగా కింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి:
-
1. చిత్రంలో ఏం జరుగుతున్నది?జ: చిత్రంలో ఒక పాఠశాల విద్యార్థిని (బాలిక) రోడ్డుపై నడవలేని ఒక వృద్ధుడి (కళ్లు లేని వ్యక్తి) చెయ్యి పట్టుకుని జీబ్రా క్రాసింగ్ మీద రోడ్డు దాటిస్తున్నది. పక్కనే వాహనాలు ఆగి ఉన్నాయి.
-
2. చిత్రంలో ఎవరెవరు ఉన్నారు? ఏమేం చేస్తున్నారు?జ: చిత్రంలో ఒక స్కూల్ యూనిఫాం వేసుకున్న బాలిక, చేతిలో గొడుగు మరియు నల్లటి అద్దాలు పెట్టుకున్న ఒక ముసలాయన ఉన్నారు. వారు జాగ్రత్తగా రోడ్డు దాటుతున్నారు. వారి వెనుక రోడ్డుపై ఆటో, బస్సు మరియు బైక్ నడుపుతున్న వ్యక్తులు ఉన్నారు.
-
3. మీరెప్పుడైనా ఎవరికైనా సహాయం చేశారా? అప్పుడు మీకేమనిపించింది?జ: అవును, నేను ఒకసారి మా బడిలో కాలు దెబ్బతగిలి నడవలేనిపరిస్తితిలోఉన్న నాస్నేహితుడిని క్లాస్ రూమ్ లోపలికి తీసుకువెళ్ళాను తన పుస్తకాలు మోస్తూ కూడా సహాయం చేశాను. ఆ సమయంలో నా మనస్సుకు ఎంతో తృప్తిగా, చాలా సంతోషంగా అనిపించింది.
వినడం - ఆలోచించి మాట్లాడటం
-
1. రవికి పక్షులంటే ఇష్టం కదా! మీకు ఏయే పక్షులంటే ఇష్టం?
జవాబు: నాకు రవి లాగే పక్షులంటే చాలా ఇష్టం. ప్రత్యేకంగా చిలుకలు, పావురాలు, నెమలి మరియు పిచ్చుకలు అంటే నాకు చాలా ఇష్టం. వాటి రంగులు, అవి చేసే శబ్దాలు వినడం నాకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. -
2. 'సాయం' కథను సొంత మాటల్లో చెప్పండి.
జవాబు: రవి అనే బాలుడికి పక్షులంటే చాలా ఇష్టం. ఒకరోజు ఒక పిచ్చుక కాలు విద్యుత్ తీగలో ఇరుక్కుపోతుంది. ఇతర పక్షులు దానికి ఆహారం అందించడం చూసి రవి చలించిపోతాడు. దాన్ని ఎలాగైనా కాపాడాలని నేరుగా విద్యుత్ ఆఫీసుకు వెళ్లి కరెంట్ ఆపమని అడుగుతాడు. రవి పట్టుదలను చూసి సిబ్బంది వచ్చి విద్యుత్ సరఫరా ఆపి నిచ్చెన సహాయంతో పిచ్చుకను సురక్షితంగా రక్షిస్తారు. పిచ్చుక గాల్లోకి ఎగరడంతో రవి ఎంతో సంతోషిస్తాడు. -
3. మీ స్నేహితులకు మీరు చేసిన ఏదైనా సాయం గురించి చెప్పండి.
జవాబు: ఒకసారి మా తరగతిగదిలో నా స్నేహితుడు పెన్సిల్ బాక్స్ మర్చిపోయి తెచ్చుకోలేదు. పరీక్ష రాసే సమయంలో తను ఇబ్బంది పడుతుంటే, నా దగ్గర ఉన్న అదనపు (రెండవ) పెన్సిల్, రబ్బరు ఇచ్చి సహాయం చేశాను. ఆ రోజు నా మిత్రుడు నాతో సంతోషంగా కృతజ్ఞతలు చెప్పాడు.
చదవడం - వ్యక్తపరచడం
అ) పేరాను చదవండి. ప్రశ్నలకు జవాబులు గుర్తించండి.
సాధారణంగా పదమూడేళ్ళ లోపు బాలలు ఏదైనా రంగంలో వయసుకు మించిన ప్రతిభ కనబరిస్తే వాళ్ళను బాలమేధావులు అంటారు. సంగీతం, చిత్రలేఖనం, నాట్యం, విద్య మొదలైన రంగాల్లో బాలమేధావులైన వారు ప్రపంచంలో చాలామంది ఉన్నారు. ప్రఖ్యాత చిత్రకారుడు పికాసో, గణితంలో శ్రీనివాస రామానుజన్, సంగీతంలో మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ మొదలైనవారు బాలమేధావులుగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.
-
1. ఏ వయసు వారిని బాలమేధావులుగా గుర్తిస్తారు? ( అ )అ) 13 కంటే తక్కువ సంవత్సరాలుఆ) 14 కంటే ఎక్కువ సంవత్సరాలుఇ) 15 కంటే తక్కువ సంవత్సరాలుఈ) 16 కంటే తక్కువ సంవత్సరాలు
-
2. ఈ కింది ఏ రంగంలో ప్రతిభ కనబర్చిన వారిని బాల మేధావులుగా గుర్తిస్తారు? ( ఈ )అ) విద్యఆ) వైద్యంఇ) సాంకేతికఈ) ఏ రంగమైనా
-
3. మీకు బొమ్మలు గీయడంలో ఆసక్తి ఉంది. మీరు ఏ రంగాన్ని ఎంచుకుంటారు? ( ఆ )అ) సంగీతంఆ) చిత్రలేఖనంఇ) నాట్యంఈ) విలువిద్య
పదజాలం
అ) కింది పదాలతో సొంత వాక్యాలు రాయండి.
-
1. తీగలు :జ: మా ఇంటి పక్కన ఉన్న విద్యుత్ తీగలు చాలా ఎత్తులో ప్రమాదకరంగా ఉన్నాయి.
-
2. పక్షులు :జ: సాయంత్రం వేళల్లో పక్షులు గుంపులుగా తమ గూళ్లకు చేరడం చూడటానికి అందంగా ఉంటుంది.
ఆ) కింది వాక్యాలలో గీత గీసిన పదాలకు అర్థాలు రాయండి.
-
1. కష్టాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలి.
అర్థం: ఇబ్బందులను -
2. ఇష్టమైన ఆట ఆడినపుడు అవధులు లేని ఆనందం కలుగుతుంది.
అర్థం: హద్దులు
ఇ) కింది వాక్యంలో గీత గీసిన పదానికి అర్థాన్ని గుర్తించండి.
-
మేకల గుంపులో తోడేలు కూడా ఉంది. ( అ )అ) సమూహంఆ) జనంఇ) జంతువులుఈ) పశువులు
స్వీయరచన
-
1. రవి వాళ్ళ నాన్నతో ఏమన్నాడు?
జ: రవి వాళ్ళ నాన్నతో "నాన్నా! నాన్నా! ఆ పిచ్చుక చూడు పాపం తీగలో ఇరుక్కుపోయింది. దాన్ని ఎలాగైనా కాపాడుదాం నాన్నా!" అన్నాడు. -
2. రవికి ఏమంటే ఇష్టం?
జ: రవికి పక్షులంటే చాలా ఇష్టం. వాటి మధురమైన కిలకిలారావాలు వినడం మరీ ఇష్టం. -
3. రవి దినచర్య ఎలా మొదలవుతుంది?
జ: రవి నిద్రలేవగానే కిటికీ దగ్గరకు వచ్చి నిలబడతాడు. అక్కడ ఉన్న పక్షులను చూస్తూ, వాటి ధ్వనులు వింటూ తన దినచర్యను మొదలెడతాడు. -
4. పిచ్చుకను కాపాడటం ఎందుకు అవసరమని విద్యుత్ శాఖ వారు భావించారు?
జ: పిచ్చుక ప్రాణం విద్యుత్ తీగల్లో చిక్కుకుని ప్రమాదంలో పడిందని రవి వారికి పూసగుచ్చినట్లు వివరించాడు. ఒక చిన్న పిచ్చుక ప్రాణాన్ని రక్షించాలనే రవి తాపత్రయాన్ని, జాలి గుణాన్ని చూసి విద్యుత్ శాఖవారు స్పందించి దాన్ని కాపాడటం అవసరమని భావించారు. -
5. రవి పిచ్చుకను ఎందుకు రక్షించాలనుకున్నాడు?
జ: రవికి పక్షులంటే ఎంతో ప్రేమ. ఆ పిచ్చుక కాలు విద్యుత్ తీగల్లో ఇరుక్కుపోయి ఎగరలేక బాధపడుతుంటే రవి దాన్ని చూసి చలించిపోయి, ఆపదలో ఉన్న ఆ మూగజీవి ప్రాణాన్ని కాపాడాలని రక్షించాలనుకున్నాడు. -
6. రవి పిచ్చుకకు సాయం చేశాడు కదా! మీరు ఏ పక్షికైనా, జంతువుకైనా లేదా ఎవరికైనా సాయం చేశారా? ఎలా?
జ: అవును, ఒకసారి మా ఇంటి వద్ద ఎండకు బాగా అలసిపోయి పడిపోయిన ఒక చిన్న కుక్కపిల్లకు గిన్నెలో మంచి నీళ్లు పోసి, నీడకు చేర్చి సాయం చేశాను. కొద్దిసేపటికి అది కోలుకుని తోక ఆడిస్తూ వెళ్ళింది.
సృజనాత్మకత
ఈ కింది సంభాషణను పొడిగించండి.
- మోహన్ : రాజా! నాకు చిన్న సాయం చేస్తావా?
- రాజా : తప్పకుండా చేస్తాను. అది ఏమిటో చెప్పు.
- మోహన్ : నేను నిన్న బడికి రాలేదు కదా, నిన్న మాస్టారు చెప్పిన లెక్కల హోంవర్క్ పుస్తకం కాస్త ఇస్తావా?
- రాజా : అలాగే మోహన్, ఇదిగో నా నోట్ పుస్తకం తీసుకో. ఏమైనా అర్థం కాకపోతే నన్ను అడుగు, చెప్తాను.
ప్రశంస
రవి పిచ్చుకకు సాయం చేశాడు కదా! ఇలా ఆపదలో ఉన్నవారికి సాయం చేసిన వారిని మీరు ఎలా ప్రశంసిస్తారో రాయండి.
- జ: ఆపదలో ఉన్న ఒక చిన్న పిచ్చుక ప్రాణాన్ని కాపాడటానికి రవి చూపించిన చొరవ, జాలి గుణం నిజంగా చాలా అభినందనీయం. పెద్దవాళ్లే పట్టించుకోనిఇలాంటి విషయాల్లో రవి విద్యుత్ ఆఫీసు వరకు వెళ్లి సహాయం కోరడం అతని సంకల్ప బలాన్ని చూపిస్తుంది. ఇలాంటి మంచి మనసున్న పిల్లలే సమాజానికి ఆదర్శం. రవి చేసిన ఈ గొప్ప పనికి నేను అతడి భుజం తట్టి "శభాష్ రవి, నువ్వు నిజమైన హీరోవి!" అని ఘనంగా ప్రశంసిస్తాను.
భాషాంశాలు
కింది వాక్యాలలో సరైన చిహ్నాన్ని (? లేదా !) రాయండి.
-
1. మీ నాన్నగారి పేరు ఏమిటిజ: మీ నాన్నగారి పేరు ఏమిటి?
-
2. ఆహా ఇది చాలా అందంగా ఉంది.జ: ఆహా! ఇది చాలా అందంగా ఉంది.
-
3. నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావుజ: నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?
-
4. అయ్యో నేను పడిపోయాను.జ: అయ్యో! నేను పడిపోయాను.
-
5. నీకు జామకాయ కావాలాజ: నీకు జామకాయ కావాలా?
ప్రాజెక్టు పని
అంశం: “ద్విత్వాక్షర పదాలు - వాక్యాలు” అనే అంశంపై తరగతి ఆధారిత ప్రాజెక్టును తయారుచేయండి.
ప్రాజెక్టు అంశం: “ద్విత్వాక్షర పదాలు - వాక్యాలు” పట్టికను తయారు చేయడం.
I. ద్విత్వాక్షరం అంటే ఏమిటి?
ఒక హల్లుకు అదే హల్లుకు సంబంధించిన ఒత్తు వచ్చి చేరితే దానిని ద్విత్వాక్షరం అంటారు. (ఉదాహరణకు: క కి 'క' ఒత్తు వస్తే 'క్క', ల కి 'ల' ఒత్తు వస్తే 'ల్ల').
II. ద్విత్వాక్షర పదాలు - సొంత వాక్యాల పట్టిక
| ద్విత్వాక్షర పదం | ఆ పదంతో కూడిన వాక్యం (సొంత వాక్యం) |
|---|---|
| 1. పిచ్చుక | కరెంట్ తీగలో ఇరుక్కున్న పిచ్చుకను రవి కాపాడాడు. |
| 2. అమ్మ | మా అమ్మ రోజూ నాకు ఎంతో రుచికరమైన వంటలు చేసి పెడుతుంది. |
| 3. నిచ్చెన | విద్యుత్ సిబ్బంది నిచ్చెన వేసుకుని పైకి ఎక్కి పక్షిని విడిపించారు. |
| 4. చప్పట్లు | పిచ్చుక ఆకాశంలోకి ఎగరగానే రవి ఆనందంతో చప్పట్లు కొట్టాడు. |
| 5. బస్సు | నేను ప్రతిరోజూ మా ఊరి నుండి బడికి బస్సులో వెళ్తాను. |
| 6. ముక్కలు | రామన్న ఆటోలోని డబ్బాలో పెద్ద ఐస్ ముక్కను పెట్టాడు. |
| 7. అక్క | మా అక్క నన్ను సాయంత్రం వేళ ఆడుకోవడానికి రమ్మని పిలిచింది. |
III. ప్రాజెక్టు ద్వారా నేను తెలుసుకున్న విషయాలు
- • ఒకే హల్లుకు అదే హల్లు ఒత్తుగా వచ్చే అక్షరాల రూపాలను గుర్తించడం నేర్చుకున్నాను.
- • "సాయం" పాఠంలో ఉపయోగించిన ద్విత్వాక్షర పదాలను సులభంగా వేరు చేయగలిగాను.
- • ఈ పదాలను ఉపయోగించి సొంతంగా అర్థవంతమైన వాక్యాలను రాయడం అలవాటు చేసుకున్నాను.
నేనేమి నేర్చుకున్నాను?
అ) కింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
-
1. కింది వాక్యానికి వ్యతిరేకార్థక వాక్యాన్ని రాయండి.వాక్యం: రవి విద్యుత్ సరఫరా ఆఫీసుకు వెళ్ళలేదు.జ: రవి విద్యుత్ సరఫరా ఆఫీసుకు వెళ్ళాడు.
-
2. కింది పదంతో సొంతవాక్యాన్ని రాయండి.పదం: సాయంత్రంజ: నేను ప్రతిరోజూ సాయంత్రం వేళ మైదానంలో నా స్నేహితులతో కలిసి ఆటలు ఆడుకుంటాను.
-
3) సరైన విరామ చిహ్నాలను పాటించిన వాక్యాలను గుర్తించండి. ( ఈ )ప్రశ్న వాక్యం: రవి ఎందుకు పక్షిని రక్షించాలనుకున్నాడుఅ) రవి ఎందుకు పక్షిని రక్షించాలనుకున్నాడు.ఆ) రవి ఎందుకు, పక్షిని రక్షించాలనుకున్నాడు.ఇ) రవి, ఎందుకు, పక్షిని రక్షించాలనుకున్నాడు?ఈ) రవి ఎందుకు పక్షిని రక్షించాలనుకున్నాడు?
ఆ) కింది పేరా చదివి ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
వేణు చాలా మంచి విద్యార్ధి. అతనికి జ్వరం వచ్చింది. అతను పాఠశాలకు హజరుకాలేకపోయాడు. బడిలో ఏమి చెప్పారో అని అతడు ఆలోచించసాగాడు. సాయంత్రం అతని స్నేహితుడు సతీష్, వేణు ఇంటికి వెళ్ళాడు. బడిలో చెప్పిన పాఠాలను వివరించాడు. వేణు చాలా సంతోషించాడు.
-
1. వేణు బడికి ఎందుకు వెళ్ళలేదు?జ: వేణుకు జ్వరం రావడం వల్ల అతను పాఠశాలకు హాజరుకాలేకపోయాడు.
-
2. సతీష్ తన మిత్రునికి ఎలా సహకరించాడు?జ: సతీష్ సాయంత్రం వేళ వేణు ఇంటికి వెళ్లి, ఆ రోజు బడిలో ఉపాధ్యాయులు చెప్పిన పాఠాలను వివరంగా చెప్పి తన మిత్రునికి సహకరించాడు.
-
3. మిత్రులకు సహకరించడం వల్ల ఏమి జరుగుతుంది? ( ఇ )అ) సమయం వృధా అవుతుంది.ఆ) గొడవలు పెరుగుతాయి.ఇ) స్నేహం పెరుగుతుంది.ఈ) స్నేహం ఉండదు.
-
4. నీ స్నేహితుడు అనారోగ్యంతో ఉంటే నీవు ఏమి చేస్తావు?జ: నా స్నేహితుడు అనారోగ్యంతో ఉంటే నేను అతని ఇంటికి వెళ్లి పరామర్శిస్తాను. అతనికి ధైర్యం చెప్పి, బడిలో జరిగిన పాఠాల వివరాలు మరియు హోంవర్క్ నోట్స్ అందించి చదువులో వెనుకబడకుండా సహాయం చేస్తాను.
ఇ) కింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
-
1. పక్షి గురించి రవి వాళ్ళ అమ్మతో ఏమని మాట్లాడాడు?జ: రవి వాళ్ళ అమ్మతో "అమ్మా! అటు చూడు ఆ పిచ్చుక తీగలో ఇరుక్కుపోయింది. దాని కాలు ఇరుక్కుపోవడం వల్లే అది ఎగరలేకపోతోంది. పాపం అమ్మా! నువ్వు కాస్త ఆలోచించు, అది ఈ తీగలో రాత్రంతా ఇరుక్కుపోయి ఉంటే ఏమవుతుందో?" అని ఎంతో ఆందోళనగా మాట్లాడాడు.
-
2. రవి ఎప్పుడు తన ఆనందాన్ని వ్యక్తపరిచాడు?జ: విద్యుత్ సిబ్బంది నిచ్చెన సహాయంతో తీగలో ఇరుక్కున్న పిచ్చుకను జాగ్రత్తగా విడిపించిన తర్వాత, ఆ పిచ్చుక కొద్దిగా రెక్కలాడించి కిచ్ కిచ్ మంటూ గాల్లోకి సఫలీకృతంగా ఎగిరిపోయినప్పుడు రవి గట్టిగా చప్పట్లు కొడుతూ తన ఆనందాన్ని వ్యక్తపరిచాడు.
-
3. ఇతరులు బాధలో ఉన్నప్పుడు మనం ఎందుకు సాయం చేయాలి?జ: ఇతరులు బాధలో ఉన్నప్పుడు సాయం చేయడం అనేది ఒక ఉత్తమమైన మానవీయ గుణం. కష్టాల్లో ఉన్నవారికి తోడ్పడటం వల్ల వారి బాధ తొలగిపోవడమే కాకుండా, సమాజంలో పరస్పర ప్రేమ, నమ్మకం మరియు బంధాలు బలపడతాయి. మూగజీవులైనా, మనుషులైనా ఒకరికొకరు సాయం చేసుకోవడం వల్లనే ఈ లోకం ఎంతో అందంగా మారుతుంది.
-
4. గాయపడిన పక్షులను చూసినప్పుడు నీకేమనిపిస్తుంది?జ: గాయపడిన పక్షులను చూసినప్పుడు నా మనసు ఎంతో చలించిపోతుంది మరియు వాటిపై చాలా జాలి కలుగుతుంది. ఎగరలేక, తమ ఆకలిని తీర్చుకోలేక అవి పడే బాధను చూసి తట్టుకోలేము. వెంటనే ఆ పక్షిని దగ్గరకు తీసి, దానికి తగిన ప్రథమ చికిత్స చేసి, కొద్దిగా మంచి నీరు, గింజలు అందించి దాన్ని రక్షించాలనే బలమైన తాపత్రయం కలుగుతుంది.
-
5. ‘సాయం చేయడం ఒక మంచి అలవాటు’ అనే అంశంపై ఒక పేరా రాయండి.జ: సాయం చేయడం అనేది మానవులందరూ అలవర్చుకోవాల్సిన ఒక అద్భుతమైన అలవాటు. ఈ గుణం చిన్నతనం నుండే అలవాటు కావాలి. ఆపదలో ఉన్న వారికి మన చేతనైనంత సహాయం చేయడం వల్ల ఎదుటివారి ముఖంలో ఎనలేని ఆనందం కనిపిస్తుంది. తోటివారికి సహాయం చేయడం వల్ల మన మనస్సుకు కూడా ఎంతో తృప్తి, సంతోషం లభిస్తాయి. లోకంలో ధనవంతులం కాకపోయినా, మంచి మనసుతో ఇతరులకు చేసే చిన్న సహాయం కూడా వారి జీవితాల్లో పెద్ద మార్పును తీసుకురాగలదు.
ఈ) చిత్రాన్ని చూడండి. దాని గురించి నాలుగు వాక్యాలు రాయండి.
- 1. ఈ చిత్రంలో ఒక పాఠశాల విద్యార్థిని నడవలేని ఒక దివ్యాంగుడైన (కాలికి దెబ్బతిన్న) బాలుడికి సహాయం చేస్తున్నది.
- 2. ఆ బాలుడు చంక కర్రల సహాయంతో నడుస్తుండగా, ఆ బాలిక అతని చేతిని పట్టుకుని ఎంతో జాగ్రత్తగా నడిపిస్తున్నది.
- 3. వారు రోడ్డు దాటడం కోసం సేఫ్టీ లైన్ అయిన జీబ్రా క్రాసింగ్ (Zebra Crossing) మార్గంపై నడుస్తున్నారు.
- 4. వారి వెనుక రోడ్డుపై ప్రయాణిస్తున్న ఒక కారు, ఒక ఆటో రిక్షా వారి కోసం వేచి ఉన్నాయి.
- 5. కష్టాల్లో ఉన్న తోటి స్నేహితులకు లేదా వ్యక్తులకు సహాయం చేయాలనే మంచి సందేశాన్ని ఈ చిత్రం తెలియజేస్తోంది.
