చిత్రం చూడండి - ఆలోచించి మాట్లాడండి
-
1. చిత్రంలోని సన్నివేశాల గురించి మాట్లాడండి.Ans: పాఠశాలలో "తెలుగు భాషా దినోత్సవం" వేడుకలు జరుగుతున్నాయి. వేదికపై పిల్లలు పాటలు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తున్నారు. ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులు, ఇతర విద్యార్థులు కూర్చుని వారి ప్రదర్శనను ఆనందంగా చూస్తూ చప్పట్లు కొడుతున్నారు.
-
2. పాఠశాలలో ఏం జరుగుతున్నది? ఎవరెవరు ఏం చేస్తున్నారు?Ans: పాఠశాలలో తెలుగు భాషా దినోత్సవం జరుగుతున్నది. వేదికపై ఉన్న పిల్లలు పాటలు పాడుతూ, డప్పు వాయిస్తూ ప్రదర్శన ఇస్తున్నారు. క్రింద కూర్చున్న విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు మరియు పెద్దలు పిల్లలను ప్రోత్సహిస్తూ చప్పట్లు కొడుతున్నారు.
-
3. మీరెప్పుడైనా పాఠశాలలో జరిగే ఇలాంటి కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నారా? చెప్పండి.Ans: అవును, నేను మా పాఠశాలలో జరిగిన "తెలుగు భాషా దినోత్సవం" మరియు "స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం" వేడుకలలో పాల్గొన్నాను. నేను ఒక సంఘటన గురించి మాట్లాడటం మరియు గేయాలు పాడటంలో పాల్గొన్నాను.
-
4. పిల్లలూ! పై చిత్రం ఆధారంగా పదాలు రాయండి.Ans: పాఠశాల, వేదిక, మైకు, తోరణాలు, కుర్చీలు, ఉపాధ్యాయులు, పిల్లలు, పాటలు, చప్పట్లు, డప్పు, ప్రదర్శన.
-
5. 'తెలుగు తల్లి' గేయ కవి పరిచయం గురించి రాయండి.Ans: 'తెలుగు తల్లి' గేయాన్ని శ్రీరంగా శ్రీనివాసరావు ('శ్రీశ్రీ') గారు రచించారు. ఈయన ప్రముఖ మహాకవి, అభ్యుదయ యుగకర్త, కథకులు, నాటకకర్త, విమర్శకులు మరియు అనువాదకులు. ఈయన ప్రముఖ రచనలు 'మహాప్రస్థానం', 'మరో ప్రస్థానం', 'ఖడ్గసృష్టి'. వీరి స్వీయ చరిత్ర 'అనంతం'.
వినడం – ఆలోచించి మాట్లాడటం ప్రశ్నలు - జవాబుల
-
1. గేయాన్ని రాగ యుక్తంగా పాడండి. అభినయం చేయండి.Ans: విద్యార్థులు పాఠంలోని 'తెలుగు తల్లి' గేయాన్ని రాగయుక్తంగా మరియు అభినయం చేస్తూ ప్రాక్టీస్ చేయాలి.
-
2. ఈ గేయం ఎవరిని గురించి చెబుతుందో చెప్పండి.Ans: ఈ గేయం మన తెలుగు తల్లి గొప్పతనాన్ని, తెలుగు నేల విశిష్టతను మరియు తెలుగు ప్రజల భావోద్వేగాలను గురించి చెబుతుంది.
-
3. తెలుగు తల్లిని గూర్చి కవి ఏమని వివరించారో చెప్పండి.Ans: తెలుగు తల్లి అందమైన నిండు చందమామ వంటిదని, మన కోరికలు తీర్చే కల్పవల్లి అని కవి వివరించారు. తెలుగు నేల స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలనిచ్చే సంతోషాల మేడ అని, తెలుగు వీరులు భయం లేకుండా నవయుగం నిర్మించడానికి ముందుకు సాగాలని పిలుపునిచ్చారు.
-
4. తెలుగు తల్లిని అందాల నిండు జాబిల్లి అన్నారు కదా! నిండు జాబిల్లిని చూస్తే మీకు ఏమనిపిస్తుందో చెప్పండి.Ans: నిండు జాబిల్లిని చూస్తే మనస్సుకి చాలా ఆహ్లాదంగా, ప్రశాంతంగా మరియు ఆనందంగా అనిపిస్తుంది. దాని చల్లని వెన్నెల కంటికి ఇంపైన వెలుగును ఇస్తుంది.
చదవడం – వ్యక్తపరచడం
-
అ) కింది వాక్యాలకు సమాన అర్థాన్నిచ్చే గేయ పాదాలను, గేయంలో గుర్తించి గీత గీసి, కింది గీతలలో రాయండి.1. అందమైన నిండు చందమామ — అందాల నిండు జాబిల్లి
2. తెలుగువాడా! ముందుకు నడు — పదవోయి తెలుగోడా
3. అదే నీ ప్రియమైన నేల — అదె నీ అనుంగు నేల
4. భయం లేకుండా ముందుకు వెళ్ళు — పదవోయి నిర్భయంగా -
ఆ) గేయం ఆధారంగా కింది పదాలను జతపరిచి రాయండి.1. ఆనందాలు — కల్పవల్లి → 1. ఆనందాల కల్పవల్లి
2. సంతోష — చంద్రశాల → 2. సంతోష చంద్రశాల
3. అందాల — నిండు జాబిల్లి → 3. అందాల నిండు జాబిల్లి
4. అదే నీ — తెలుగు మేడ → 4. అదే నీ తెలుగు మేడ
5. కదలవోయ్ — ఆంధ్రకుమారా → 5. కదలవోయ్ ఆంధ్రకుమారా -
ఇ) కింది వాక్యాన్ని చదవండి. గేయం ఆధారంగా సరైన జవాబును గుర్తించి ఖాళీలో రాయండి. ( ఇ )1. అదిగో సుదూర నేల చనవోయ్ తెలుగు వీర.అ) పదవోయి ఆ) కదలవోయ్
ఇ) చనవోయ్ ఈ) వదలవోయ్Ans: ఇ) చనవోయ్ -
అ) గీత గీసిన పదాలకు అర్థాలు రాయండి.1. రాత్రికి రేడు జాబిల్లి.
జ. రేడు = రాజు
2. పొట్టకూటి కోసం కొందరు సుదూర ప్రాంతాల నుండి వస్తుంటారు.
జ. సుదూరం = చాలా దూరం
పదజాలం
-
ఆ) కింది ఆధారాలతో గళ్ళ నుడికట్టును పూరించండి.1. మన మాతృభాష — తెలుగు
2. ఉపకారం — మేలు
3. చదువు చెప్పేవాడు — గురువు
4. తీగలు — లతలు
5. సోదరి — చెల్లి -
స్వీయరచన1. కవి తెలుగు తల్లిని వేటితో పోల్చారు?Ans: కవి తెలుగు తల్లిని 'అందాల నిండు జాబిల్లి' తోను, కోరిన కోరికలు తీర్చే 'ఆనందాల కల్పవల్లి' తోను పోల్చారు.2. తెలుగు తల్లిని గురించి కవి ఏమి చెప్పారో రెండు వాక్యాలు రాయండి.Ans: 1. తెలుగు తల్లి నిండు చందమామలా అందమైనది మరియు మన కోరికలు తీర్చే కల్పవల్లి వంటిది.
2. తెలుగు నేల స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలనిచ్చే చలువరాతి మేడ వంటిదని, భయం లేకుండా కొత్త లోకాన్ని నిర్మించడానికి ముందుకు సాగాలని కవి చెప్పారు.3. కవి తెలుగు తల్లి గురించి చెప్పారు కదా! మరి మీరు మీ కన్నతల్లి గురించి రెండు వాక్యాలు రాయండి.Ans: 1. మా అమ్మ నన్ను ఎంతో ప్రేమతో, ఆప్యాయతతో పెంచుతుంది.
2. నా అవసరాలన్నీ చూస్తూ, నాకు మంచి చదువు మరియు మంచి గుణాలను నేర్పిస్తుంది.4. తెలుగు నేల సంతోషాన్నిచ్చేదని కవి అన్నారు కదా ! మరి మీకు సంతోషాన్నిచ్చే సందర్భాలు రాయండి.Ans: 1. పండుగల వేళ బంధువులందరం ఒకేచోట కలిసి కొత్త బట్టలు వేసుకుని ఆడుకున్నప్పుడు నాకు ఎంతో సంతోషంగా ఉంటుంది.
2. పాఠశాలలో జరిగే పోటీలలో బహుమతులు వచ్చినప్పుడు మరియు స్నేహితులతో కలిసి ఆడుకునేటప్పుడు సంతోషం కలుగుతుంది.5. మన మాతృభాష గురించి రాయండి.Ans: మన మాతృభాష తెలుగు. ఇది చాలా తీయనైన మరియు అందమైన భాష. దీని ఉచ్ఛారణ మృదువుగా, లయబద్ధంగా ఉండటంతో పాటు ఇతర భాషల వారు కూడా మెచ్చుకునే 'ఇటాలియన్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్' గా ప్రసిద్ధి చెందింది.6. కవి తెలుగుతల్లిని అందాల నిండు జాబిల్లితో పోల్చారు కదా! నిండు చందమామ గురించి నాలుగు వాక్యాలు రాయండి.Ans: 1. నిండు చందమామ పౌర్ణమి రోజున ఆకాశంలో ఎంతో ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుంది.
2. చందమామ ఇచ్చే చల్లని వెన్నెల మనస్సుకి ఆహ్లాదాన్ని, ప్రశాంతతను ఇస్తుంది.
3. పిల్లలకు చందమామ అంటే ఎంతో ఇష్టం, అమ్మ చందమామను చూపిస్తూ గోరుముద్దలు తినిపిస్తుంది.
4. చందమామ ఆకాశానికి ఒక అందమైన రత్నం లాగా వెలుగుతుంది. -
కింది చుక్కలను కలిపి చిత్రం గీయండి. రంగులు వేయండి.Ans: కలశం (పూర్ణకుంభం) చిత్రం: చుక్కలను 1 నుండి 40 వరకు వరుస క్రమంలో పెన్సిల్తో కలిపి, మామిడి ఆకులు, కలశం మరియు కొబ్బరికాయకు తగిన రంగులు వేయాలి.
-
మీ మిత్రుడు తెలుగు భాషను చాలా ఇష్టపడతాడు. అతను తెలుగు పదాలను స్పష్టంగా పలుకుతాడని అతనిని ఎలా అభినందిస్తారో చెప్పండి.Ans: "మిత్రమా! నువ్వు తెలుగు పదాలను ఎంతో స్పష్టంగా, మధురంగా పలుకుతున్నావు. మన మాతృభాషపై నీకున్న అభిమానం, గౌరవం నాకు ఎంతో నచ్చాయి. నిన్ను చూస్తుంటే నాకు కూడా తెలుగు పదాలను స్పష్టంగా పలకాలనే ఆసక్తి పెరుగుతోంది. శభాష్! ఇలాగే మన తెలుగు భాష గొప్పతనాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్ళు." అని అభినందిస్తాను.
సృజనాత్మకత
ప్రశంస
భాషాంశాలు
-
అ) కింది వాక్యాలు చదవండి.1. తేజ బడికి వెళ్ళాడు.
2. నేను రేపు సినిమాకు వెళ్తాను.
3. మా తోట చాలా అందంగా ఉంటుంది.
గమనిక: పై వాక్యాల చివర చుక్క (.) గుర్తు ఉంది కదా! ఇలా వాక్యం చివరన ఉంచే చుక్క (.) ను వాక్యాంతబిందువు (పూర్ణ విరామం) అంటారు. దీన్ని ఆంగ్లంలో “ఫుల్ స్టాప్” అంటారు. ఈ పూర్ణ విరామ బిందువు ఉంటే ఆ వాక్యం అక్కడికి పూర్తి అయింది అని అర్థం. -
ఆ) కింది పేరా చదవండి. పూర్ణవిరామాన్ని (ఫుల్ స్టాప్ .) సరైన చోట ఉంచండి.ఇచ్చిన పేరా: ఒక అడవిలో కుందేలు ఉంది అది ఆడుకుంటూ కాలుజారి పడింది దాని కాలికి దెబ్బతగిలింది కదలలేక ఏడ్చింది కోతి వచ్చింది కుందేలును ఆసుపత్రికి తీసుకొని పోయింది ఆసుపత్రిలో కట్టుకట్టారు రెండూ కలిసి ఆనందంగా ఇంటికి వెళ్ళాయిAns: ఒక అడవిలో కుందేలు ఉంది. అది ఆడుకుంటూ కాలుజారి పడింది. దాని కాలికి దెబ్బతగిలింది. కదలలేక ఏడ్చింది. కోతి వచ్చింది. కుందేలును ఆసుపత్రికి తీసుకొని పోయింది. ఆసుపత్రిలో కట్టుకట్టారు. రెండూ కలిసి ఆనందంగా ఇంటికి వెళ్ళాయి.
-
ఇ) కింది వాక్యాలను చదవండి. పదాలమధ్య ఉన్న గుర్తును గమనించండి.• తోటలో జామ చెట్లు, సపోట చెట్లు, నారింజ చెట్లు, మామిడిచెట్లు ఉన్నాయి.
• శశి, వాసవి బజారుకి వెళ్ళి మల్లెపూలు, గులాబీపూలు, బంతిపూలు కొన్నారు.
• ఉదయ్, మాధురి పాఠశాలకు వెళ్ళి కథలు, పాటలు నేర్చుకున్నారు.
గమనిక: పై వాక్యాలను చదివేటపుడు కొన్ని చోట్ల కొద్దిగా ఆపి చదువుతాం కదా! అలా ఆపి చదవటాన్ని స్వల్ప విరామం అంటారు. అలా స్వల్ప విరామం ఇచ్చే చోట (,) గుర్తు ఉంది కదూ! దీన్ని స్వల్ప విరామచిహ్నం అంటారు. ఆంగ్లంలో 'కామా' అంటారు.
-
ఈ) కింది పేరాను చదవండి. స్వల్ప విరామ చిహ్నాన్ని (కామాను ,) సరైన చోట ఉంచండి.ఇచ్చిన పేరా: ఒక చెరువులో కప్పలు చేపలు తామరపూలు కలువపూలు ఉన్నాయి. అక్కడికి జయ జలజ రాకేష్ వెళ్ళారు. తామరపూలను కలువపూలను చూసి ఆనందించారు. ఆ పూలను కోసి తన స్నేహితులైన వాసంతి మీరావలి శర్వాణిలకు ఇచ్చారు.Ans: ఒక చెరువులో కప్పలు, చేపలు, తామరపూలు, కలువపూలు ఉన్నాయి. అక్కడికి జయ, జలజ, రాకేష్ వెళ్ళారు. తామరపూలను, కలువపూలను చూసి ఆనందించారు. ఆ పూలను కోసి తన స్నేహితులైన వాసంతి, మీరావలి, శర్వాణిలకు ఇచ్చారు.
-
కింది ప్రశ్నలకు జవాబులు గుర్తించండి:1) కింది వాక్యం చదివి, సరైన పదంతో ఖాళీని పూరించండి: "నేను వాక్యాంత బిందువును. వాక్యం _______ న ఉంటాను." ( ఈ )అ) ముందు ఆ) మధ్య
ఇ) పైన ఈ) చివరAns: ఈ) చివర2) కింది వానిలో కామా గుర్తును గుర్తించండి. ( ఆ )అ) . ఆ) ,
ఇ) ? ఈ) !Ans: ఆ) , -
ప్రాజెక్టు పని: పాఠశాల గ్రంథాలయం నుండి కథల పుస్తకం తీసుకుని అందులోని అచ్చులతో (అ నుండి అః) మొదలయ్యే పదాల పట్టికను తయారు చేయండి.Ans: అక్క, అమ్మ, అల, ఆవు, ఆకలి, ఇల్లు, ఈగ, ఉడుత, ఊయల, ఎలుక, ఏనుగు, ఐరావతం, ఒంటె, ఓడ, ఔషధం, అందం.
-
దీనిని కూడా తెలుసుకోండి – తెలుగు భాష గొప్పతనం గురించి ముఖ్య విషయాలు రాయండి.Ans: 1. తెలుగు మన మాతృభాష. ప్రపంచంలో అత్యధికంగా మాట్లాడే భాషలలో తెలుగు 12వ స్థానంలో ఉంది.
2. మన తెలుగు భాష వలెనే ఇటలీ భాష కూడా అచ్చుతో అంతమయ్యే భాష కావడం వలన తెలుగును 'ఇటాలియన్ ఆఫ్ ద ఈస్ట్' అని పిలుస్తారు.
3. తెలుగు భాషా ఉచ్ఛారణ మృదువుగా, లయబద్ధంగా ఉంటుంది మరియు తెలుగు లిపి ఎంతో అందంగా ఉంటుంది.
నేనేమి నేర్చుకున్నాను?
-
1. అందాల తెలుగు మేడ ఏది? ( ఆ )అ) తెలుగు తల్లి ఆ) తెలుగు నేల
ఇ) తెలుగు జాతి ఈ) తెలుగు భాషAns: ఆ) తెలుగు నేల -
2. తెలుగు తల్లి గేయంలోని ప్రాస పదాలను గుర్తించి రాయండి.Ans: కల్పవల్లి, జాబిల్లి, తెలుగుతల్లి, మేడ, చంద్రశాల, నేల, రేడా, వీరా, కుమారా, నిర్భయంగా, నిశ్చయంగా.
-
3. కింది పేరా చదవండి. ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.పేరా: ఒక అడవిలో పెద్ద ఏనుగు ఉంది. అది తోటి జంతువులతో చాలా సరదాగా ఉంటుంది. తన తొండంతో నీళ్ళను అందరిపై చల్లుతుంది. తోటి జంతువులు కూడా ఆనందించేవి. తన మిత్రుడైన కోతి ఏనుగుకు అరటి పండ్లు ఇచ్చేది. ఇలా జంతువులన్నీ కలసిమెలసి ఉండేవి.i. పేరా ఆధారంగా ఏనుగు తన తొండంతో ఏం చేస్తుంది?Ans: ఏనుగు తన తొండంతో నీళ్ళను తోటి జంతువుల అందరిపై చల్లుతుంది.ii. ఏనుగు అరటి పండ్లతో పాటు వేటిని ఇష్టంగా తింటుంది? ( ఆ )అ) అరటి, పనస ఆ) చెరుకు, వెలగ పండ్లు
ఇ) జామ, మామిడి ఈ) అనస, పనసAns: ఆ) చెరుకు, వెలగ పండ్లు -
4. నిండు చందమామను చూస్తే మీకు ఏమనిపిస్తుందో ఊహించి రాయండి?Ans: నిండు చందమామను చూస్తే నా మనస్సుకు ఎంతో ఆనందంగా, ప్రశాంతంగా అనిపిస్తుంది. దాని చల్లని వెన్నెల వెలుగులో చందమామ అందాలను చూడాలని, ఆకాశంలో మెరిసే చందమామను తాకాలని అనిపిస్తుంది.
-
5. మన జెండా చిత్రాన్ని గీసి, రంగులు వేయండి?Ans: డ్రాయింగ్ వర్క్: మన జాతీయ జెండా (మువ్వన్నెల జెండా) చిత్రాన్ని పెన్సిల్తో గీసి, పైన కాషాయం (Saffron), మధ్యలో తెలుపు (White) మరియు నీలిరంగు అశోక చక్రం, కింద ఆకుపచ్చ (Green) రంగులు వేయాలి.
-
6. తెలుగుతల్లిని మనం ఎలా గౌరవించాలని కవి ఆశించాడు?Ans: తెలుగుతల్లిని స్మరించుకుంటూ భయం లేకుండా, నిర్భయంగా నవయుగం నిర్మించడానికి ముందుకు సాగాలని, మన తెలుగు భాష మరియు నేల గొప్పతనాన్ని చాటుతూ విజయం దిశగా అడుగులు వేసి గౌరవించాలని కవి ఆశించాడు.
-
7. తెలుగుతల్లిని నీవు ఎలా గౌరవిస్తావో గేయ రూపంలో గాని, కథ రూపంలో గాని చెప్పండి.Ans: నేను మన తెలుగు భాషను స్పష్టంగా మాట్లాడుతాను. తెలుగు పుస్తకాలను చదువుతూ మాతృభాష ప్రాశస్త్యాన్ని తెలుసుకుంటాను. ప్రతిరోజూ తెలుగు తల్లిని స్మరిస్తూ, నా చదువు ద్వారా మన తెలుగు నేల కీర్తిని నలుదిశలా వ్యాపింపజేసి గౌరవిస్తాను.
తెలుగుతల్లిని నేను ఎలా గౌరవిస్తాను. గేయ రూపం
తెలుగుతల్లి మా తల్లి,
తియ్యని మాటల మల్లెపల్లి.
తెలుగు భాషను ప్రేమిస్తాను,
తల్లి గౌరవం కాపాడుతాను.
తెలుగు పాటలు పాడుతాను,
తెలుగు కథలు చదువుతాను.
పెద్దలను గౌరవిస్తాను,
మంచి మాటలు మాట్లాడుతాను.
మన సంస్కృతిని నిలబెడతాను,
తెలుగు పేరును వెలిగిస్తాను.
తెలుగుతల్లికి నమస్కరిస్తూ,
ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తాను.