చిత్రం చూడండి – ఆలోచించి మాట్లాడండి
-
1. చిత్రంలో ఏమేమి కనిపిస్తున్నాయి?Ans: చిత్రంలో అడవి, చెట్లు, గడ్డి, ఒక పెద్ద గోయ్యి, ఆ గోతిలో పడిపోయిన మేక పిల్లలు, బయట ఉన్న ఒక తెలివైన మేక మరియు కర్ర పుల్లలు కనిపిస్తున్నాయి.
-
2. పై చిత్రాల ఆధారంగా కథను చెప్పండి.Ans: కథ - మేక తెలివి:
1. ఒక అడవిలో మేకల గుంపు మేత మేస్తూ, ఆకులు అలములతో కప్పబడిన ఒక పెద్ద గోతిపైకి వచ్చి అనుకోకుండా అందులో పడిపోయాయి.
2. బయట ఉన్న మేక లోపల ఉన్న మేక పిల్లలను చూసి, వాటిని ఎలాగైనా బయటకు తీయాలని ఆలోచించింది.
3. అది చుట్టుపక్కల ఉన్న ఎండిన కర్రలను, నిలువు పుల్లలను ఒక్కొక్కటిగా తెచ్చి గోతిలోకి వేసింది.
4. ఆ కర్రల సహాయంతో గోతిలో ఉన్న మేక పిల్లలు ఒక్కొక్కటిగా పైకి ఎక్కి బయటకు వచ్చి తమ ప్రాణాలను కాపాడుకున్నాయి.
వినడం-ఆలోచించి మాట్లాడట
-
వినడం – ఆలోచించి మాట్లాడటం1. ఢిల్లీ సుల్తానుకు వచ్చిన ఆలోచన ఏమిటి?Ans: తన రాజ్యంలోనూ మరియు తన కింద ఉండే సామంత రాజ్యంలోనూ అందరికంటే తెలివైన పండితులు ఎవరు ఉన్నారో పరీక్షించాలని ఢిల్లీ సుల్తానుకు ఆలోచన వచ్చింది.2. సుల్తాను అడిగినది చిక్కు సమస్య. చిక్కుసమస్య అంటే ఏమిటి? ఇలాంటివి మీరు విన్నవి చెప్పండి.Ans: సులభంగా జవాబు దొరకని, ఎంతో ఆలోచిస్తే తప్ప పరిష్కారం లభించని కష్టమైన ప్రశ్నను చిక్కు సమస్య అంటారు. ఉదాహరణకు పొడుపు కథలు (ఉదా: నిలబడితే పొట్టి, కూర్చుంటే పొడుగు - జవాబు: కుక్క).3. 'గోపాల్ తెలివి' కథను మీ సొంత మాటల్లో చెప్పండి.Ans: ఢిల్లీ సుల్తాన్ ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఎన్ని, భూమికి మధ్య బిందువు ఎక్కడ ఉందో చెప్పమంటూ చిక్కు ప్రశ్న పంపాడు. రాజాస్థానంలోని పండితులెవరూ జవాబు చెప్పలేకపోగా, గోపాల్ అనే విదూషకుడు తన తెలివితో గొర్రెల బొచ్చును చూపి నక్షత్రాలని, దారాల చక్రంతో భూమి మధ్య బిందువును కొలిచానని హాస్యంగా, చమత్కారంగా సమాధానమిచ్చి విజయం సాధించాడు.
-
కింది పేరాను చదవండి.ఒక మడుగులో దీర్ఘదర్శి, ప్రాప్తకాలజ్ఞుడు, దీర్ఘసూత్రుడు అనే మూడు చేపలు ఉన్నాయి. అవి హాయిగా మడుగులో వర్షాకాలం అంతా ఉంటాయి. ఇప్పుడు శీతాకాలం చివరకు వచ్చేసింది. రానున్నది వేసవికాలం కనుక దీర్ఘదర్శి “ఈ మడుగు ఎండిపోతుంది” అని ముందుగానే ఊహించింది. వెంటనే తన మిత్రులకు రాబోయే ఆపదను గురించి చెప్పింది. “వచ్చేది వేసవికాలం. ఈ మడుగు చిన్నది. ఎండాకాలం వస్తే ఎండిపోతుంది. మనము ఇప్పుడే వేరే పెద్దమడుగులోకి వెళ్ళి పోదాము” అని అంది.
చదవడం – వ్యక్తపరచడ
చదవడం-వ్యక్తపరచడం
-
చదవడం – వ్యక్తపరచడం (పేరా ఆధారంగా ప్రశ్నలు):1. మడుగులో ఉన్న చేపల పేర్లలో లేని పేరు? ( ఆ )అ) దీర్ఘదర్శి ఆ) దీర్ఘకాలుడు
ఇ) దీర్ఘ సూత్రుడు ఈ) ప్రాప్త కాలజ్ఞుడుAns: ఆ) దీర్ఘకాలుడు2. రాబోయే ఆపదను ముందుగానే ఊహించినవారు:Ans: దీర్ఘదర్శి3. ఏ కాలం గురించి ఆలోచించి ఆపద వస్తుందని చేపలు బాధపడ్డాయి?Ans: వేసవికాలం (ఎండాకాలం) గురించి ఆలోచించి ఆపద వస్తుందని చేపలు బాధపడ్డాయి.4. దీర్ఘదర్శి ఏమి ఊహించింది?Ans: రాబోయే వేసవికాలంలో ఎండల వల్ల ఈ చిన్న మడుగు ఎండిపోతుందని దీర్ఘదర్శి ముందుగానే ఊహించింది. -
అ) పాఠం చదవండి. పాఠంలోని గుణింతాక్షర, ద్విత్వాక్షర, సంయుక్తాక్షర పదాలను గుర్తించి రాయండి.
గుణింతాక్షర పదాలు ద్విత్వాక్షర పదాలు సంయుక్తాక్షర పదాలు గోపాల్ ఢిల్లీ సుల్తాన్ రాజు బొచ్చు ఆస్థానం చిక్కు గొర్రె రత్నం విజయం సమస్య ప్రశ్న -
ఆ) గడులలోని అక్షరాలను ఉపయోగించి సంయుక్తాక్షర పదాలను తయారుచేయండి. (ఉదా: నక్షత్రాలు)1. నక్షత్రాలు (ఉదాహరణ)
2. చక్రము
3. పుస్తకము
4. సామర్థ్యము
5. స్నేహము
6. వాక్యము -
ఇ) కింది పదాలను తగిన క్రియా పదాలతో జతపరచండి. ఆ పదాలతో వాక్యాలను రాయండి.• రంగురంగుల బొమ్మలు — చేసేస్తాం
• మైదానంలో ఆటలు — ఆడేస్తాం
• చిట్టిచిట్టి కథలు — చెప్పేస్తాం
• కాగితం పడవలు — వదిలేస్తాం
• ఊహల ఊయల — ఊగేస్తాంతయారుచేసిన వాక్యాలు:1. మేము రంగురంగుల బొమ్మలు చేసేస్తాం.
2. మేము మైదానంలో ఆటలు ఆడేస్తాం.
3. మేము చిట్టిచిట్టి కథలు చెప్పేస్తాం.
4. మేము నీటిలో కాగితం పడవలు వదిలేస్తాం.
5. మేము నింగిలో ఊహల ఊయల ఊగేస్తాం.
పదజాలం
పేజీ 18 - స్వీయరచన, సృజనాత్మకత, ప్రశంస & భాషాంశాలు
స్వీయరచన
-
1. సుల్తాన్ అడిగిన ప్రశ్నలేమిటి?Ans: సుల్తాన్ అడిగిన ప్రశ్నలు:
1. భూమి పొడవు, వెడల్పులు ఎంత?
2. ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఎన్ని ఉన్నాయి?2. గోపాల్ ఎవరు? ఎక్కడుంటాడు?Ans: గోపాల్ ఒక తెలివైన విదూషకుడు (హాస్యగాడు). ఆయన విజయనగర సామ్రాజ్యపు సామంతుడైన మాలవరాజు ఆస్థానంలో ఉండేవాడు.3. గోపాల్ భూమి పొడవు, వెడల్పులు ఎలా కొలిచానని చెప్పాడు?Ans: గోపాల్ ఎనిమిది మూటల దారాన్ని తెచ్చి, భూమినంతటినీ కొలిచి చూశానని, సందేహం ఉంటే సుల్తానునే స్వయంగా కొలుచుకోమని చమత్కారంగా చెప్పాడు.4. గోపాల్ నక్షత్రాలను ఎలా లెక్కించానని చెప్పాడు?Ans: గోపాల్ ఒక పెద్ద గొర్రెను సభలోకి తీసుకొచ్చి, ఈ గొర్రె ఒంటిపై ఎన్ని వెంట్రుకలు (బొచ్చు) ఉన్నాయో ఆకాశంలో అన్ని నక్షత్రాలు ఉన్నాయని చెప్పాడు.5. గోపాల్ చిక్కు ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాడు కదా! మీకు తెలిసిన ఒక చిక్కు ప్రశ్న రాసి దానికి సమాధానం రాయండి.Ans: చిక్కు ప్రశ్న: తోక లేని పిట్ట తొంబై ఆమడలు పోతుంది. ఏమిటది?
సమాధానం: ఉత్తరం (లేఖ).6. గోపాల్ తెలివి కథను మీ సొంతమాటల్లో చెప్పండి. రాయండి.Ans: ఢిల్లీ సుల్తాన్ భూమి కొలతలు, ఆకాశంలోని నక్షత్రాల సంఖ్యను తెలుసుకోవాలని చిక్కు ప్రశ్నలు పంపాడు. పండితులెవరూ సమాధానం చెప్పలేకపోగా, గోపాల్ తన సమయస్ఫూర్తితో గొర్రె బొచ్చుతో నక్షత్రాలను, దారంతో భూమి కొలతలను హాస్యంగా పోల్చి సుల్తాన్ను మెప్పించాడు. -
కింది పొడుపు కథ చదవండి. ఇటువంటివి రెండు పొడుపు కథలు రాయండి.ఉదాహరణ: నాకు నాలుగు కాళ్ళు ఉంటాయి కానీ నడవలేను. నాకు రెండు చేతులు ఉంటాయి కానీ పనులు చేయలేను. వచ్చిన వారికి మర్యాద చేస్తాను. ఎవరిని? నేనెవరిని?
సమాధానం: కుర్చీ1. పొడుపు కథ:
పచ్చని పెట్టెలో విత్తనాల ముత్యాలు.
కూర వండితే నోరూరే రుచులు.
ఎవరిని? నేనెవరిని?
→ సమాధానం: బెండకాయ
2. పొడుపు కథ:
అమ్మ అంటే దగ్గరకు వస్తాయి, అయ్య అంటే దూరంగా పోతాయి.
ఏమిటవి?
→ సమాధానం: పెదవులు -
సుల్తాన్ ప్రశ్నలకు గోపాల్ సమాధానాలు చెప్పినందుకు, సుల్తాన్ సన్మానించాడు కదా! మీ ఉపాధ్యాయులు మిమ్మల్ని అభినందించిన ఒక సందర్భాన్ని వివరించండి.Ans: మా పాఠశాలలో జరిగిన క్విజ్ పోటీలో నేను మా జట్టుకు నాయకత్వం వహించి మొదటి బహుమతి సాధించాను. ఆ సమయంలో మా ఉపాధ్యాయులు నన్ను అందరి ముందూ పిలిచి, ప్రశంసించి బహుమతి ఇచ్చి అభినందించారు. ఆ సందర్భం నాకు ఎంతో సంతోషాన్ని ఇచ్చింది.
-
భాషాంశాలు – కింది పేరా చదవండి. ‘ ! ’ (ఆశ్చర్యార్థకం) ముందున్న పదాలకు ‘O’ (సున్నా) చుట్టండి.ఇచ్చిన పేరా: వెంకట్, నాగేశ్వర్, సత్యవేణి, చంద్రలేఖ వారి తాతయ్యతో కలసి జంతు ప్రదర్శనశాలకు వెళ్ళారు. “అబ్బో! ఈ జంతు ప్రదర్శనశాల ఎంత పెద్దది ఉందో!” అన్నది సత్యవేణి. “అవును! ఈ ప్రాంతంలో ఇదే పెద్దది” అన్నాడు వెంకట్. “బాబోయ్! సింహం ఎలా చూస్తున్నదో!” అంది భయపడుతూ చంద్రలేఖ. “అందరూ ఇలా...Ans: ‘ ! ’ గుర్తుకు ముందు ఉన్న పదాలు:
1. అబ్బో!
2. ఉందో!
3. అవును!
4. బాబోయ్!
5. చూస్తున్నదో!
సృజనాత్మకత
ప్రశంస
భాషాంశాలు
-
కింది వాక్యాలలో (!) ఆశ్చర్యార్థక చిహ్నాన్ని ఉంచండి.గమనిక: వాక్యాలలో (!) చిహ్నాన్ని 'ఆశ్చర్యార్థక చిహ్నం' అంటారు. '!' గుర్తును ఆశ్చర్యం, ఆనందం, కోపం, బాధ, ఉత్సాహం... మొదలైన భావాలను వ్యక్తపరిచేటప్పుడు ఉపయోగిస్తారు.1. ఆహా ఎంత చల్లని గాలి.
Ans: ఆహా! ఎంత చల్లని గాలి.
2. శభాష్ నువ్వు బాగా చదువుతున్నావు.
Ans: శభాష్! నువ్వు బాగా చదువుతున్నావు. -
మీ పాఠశాల గ్రంథాలయంలో కథలను చదవండి. కథలో మీకు నచ్చిన అంశాలను రాయండి. ప్రదర్శించండి.Ans: నేను పాఠశాల గ్రంథాలయంలో 'తెలివైన కాకి' కథను చదివాను. ఈ కథలో కాకి దాహంతో ఉన్నప్పుడు కుండలోని నీరు పైకి రావడానికి చిన్న చిన్న రాళ్ళను తెచ్చి కుండలో వేసి నీళ్ళు తాగింది. కాకి చూపిన సమయస్ఫూర్తి మరియు ఉపాయం నాకు బాగా నచ్చాయి.
ప్రాజెక్టు పని
నేనేమి నేర్చుకున్నాను?
-
1) పాఠం ఆధారంగా ‘ఢిల్లీ సుల్తాన్’ ఆస్థానానికి ఎవరు వచ్చారు? ( ఆ )అ) కవి ఆ) వర్తకుడు
ఇ) సైనికుడు ఈ) రాజుAns: ఆ) వర్తకుడు -
2) ‘విషమించు’ అంటే అర్థం రాయండి.Ans: కష్టతరం కావడం / ఎక్కువ కావడం (పరిస్థితి చెయ్యి దాటిపోవడం).
-
3) ‘గోపాల్ తెలివైనవాడు’ – గీత గీసిన పదం యొక్క భాషాభాగం:Ans: నామవాచకం (పేరును తెలిపే పదం).
-
4) కింది పేరాను చదివి, ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.పేరా: రాము చాలా నిజాయితీ గల బాలుడు. ఒకరోజు అతను బడికి వెళ్తుండగా దారిలో ఒక పర్సు దొరికింది. అందులో చాలా డబ్బులు ఉన్నాయి. రాము ఆ పర్సును తీసుకుని నేరుగా పోలీస్ స్టేషన్కు వెళ్ళి అప్పగించాడు. పోలీసులు రాము నిజాయితీని మెచ్చుకుని అతనికి బహుమతి ఇచ్చారు.i) పై పేరా ద్వారా అందరూ మెచ్చుకోవాలంటే ఎలా ఉండాలి? ( ఇ )అ) ఓర్పుగా ఆ) నేరుగా
ఇ) నిజాయితీగా ఈ) దురుసుగాAns: ఇ) నిజాయితీగాii) పోలీసులు రామును ఎందుకు మెచ్చుకున్నారు? రాము స్థానంలో మీరు ఉంటే ఏం చేసేవారు?Ans: దారిలో దొరికిన డబ్బుల పర్సును ఆశపడకుండా నేరుగా పోలీస్ స్టేషన్లో అప్పగించినందుకు రాము నిజాయితీని పోలీసులు మెచ్చుకున్నారు.
రాము స్థానంలో నేను ఉన్నా కూడా ఆ పర్సును సొంతానికి వాడుకోకుండా, బాధితులకు అందేలా పోలీస్ స్టేషన్లో లేదా పెద్దలకు ఇచ్చి అప్పగించేవాడిని. -
5) కింది పదాలను ఉపయోగించి సొంత వాక్యాలు రాయండి.అ) సన్మానం: ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులకు కలెక్టర్ గారు ఘనంగా సన్మానం చేశారు.
ఆ) బహుమతి: పాఠశాల ఆటల పోటీలలో గెలిచినందుకు నాకు మంచి బహుమతి వచ్చింది. -
6) సమస్య వచ్చినప్పుడు భయపడకుండా తెలివిగా ఆలోచించాలి. ఈ విషయాన్ని గోపాల్ పాత్ర ద్వారా ఎలా తెలుసుకున్నావు? వివరించండి.Ans: సుల్తాన్ అడిగిన కఠినమైన ప్రశ్నలకు ఆస్థానంలో ఉన్న పండితులందరూ భయపడి దిగులుపడ్డారు. కానీ గోపాల్ కొంచెం కూడా భయపడకుండా, తన సమయస్ఫూర్తితో మరియు తెలివితో గొర్రె బొచ్చును, దారాల చక్రాన్ని ఉపయోగిస్తూ చమత్కారంగా సమాధానాలు చెప్పి సమస్యను పరిష్కరించాడు. దీని ద్వారా ఏ కష్టమైన సమస్య వచ్చినా అధైర్యపడకుండా ఉపాయంతో ఆలోచించి దాటవచ్చని తెలుసుకున్నాను.
-
7) సుల్తాను ఒక కొండను చూపించి దీని బరువు ఎంతో నాకు తెలియాలి అని అడిగినప్పుడు నీవైతే ఏమని సమాధానం చెప్తావు?Ans: "రాజా! ఈ కొండ బరువును తూచడానికి సరిపోయేంత పెద్ద త్రాసును, దాన్ని పట్టుకునేంత బలం ఉన్న మనుషులను మీరే సిద్ధం చేయించండి. వారు త్రాసు తెచ్చి ఇస్తే నేను కొండను త్రాసులో పెట్టి బరువు కొలిచి చెప్తాను" అని చమత్కారంగా సమాధానం చెప్తాను.
-
8) నీ స్నేహితుడు జిల్లా స్థాయి పోటీలలో పాల్గొని కలెక్టర్ నుండి బహుమతి పొందినప్పుడు వానిని ప్రశంసిస్తూ రాయండి.Ans: "ప్రియమైన మిత్రమా! నీవు జిల్లా స్థాయి పోటీలలో ప్రతిభ చూపి కలెక్టర్ గారి చేతుల మీదుగా బహుమతి సాధించినందుకు నాకు ఎంతో గర్వంగా, సంతోషంగా ఉంది. నీ కృషికి, పట్టుదలకు దక్కిన సరైన గుర్తింపు ఇది. భవిష్యత్తులో కూడా నువ్వు ఇలాగే మరిన్ని విజయాలు సాధించాలని మనస్ఫూర్తిగా కోరుకుంటూ అభినందిస్తున్నాను!"
