వర్క్షీట్ - 1 (పేజీ 147)
భావన: పరిచయం మరియు నీటి ఉపయోగాలు
II. చిత్రాలను చూసి క్రింది ఖాళీలలో వారు చేస్తున్న పనుల పేర్లను రాయండి.
-
1. బాలిక గ్లాసుతో నీరు తాగుతున్న చిత్రం :
నీరు తాగడం
-
2. బాలుడు బకెట్, మగ్గుతో స్నానం చేస్తున్న చిత్రం :
స్నానం చేయడం
-
3. బాలుడు మొక్కలకు నీరు పోస్తున్న చిత్రం :
మొక్కలకు నీరు పోయడం
-
4. వంట చేయడం / కూరగాయలు కడగడం :
వంట చేయడం
-
5. బట్టలు ఉతుకుతున్న చిత్రం :
బట్టలు ఉతకడం
-
6. కుళాయి కింద చేతులు కడుగుతున్న చిత్రం :
చేతులు కడుక్కోవడం
వర్క్షీట్ - 1 కొనసాగింపు (పేజీ 148)
III. క్రింది పేరాను చదివి అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.
-
1. మన దైనందిన జీవితంలో నీరు ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
నీరు మన నిత్యజీవితంలో తాగడానికి, వంట చేయడానికి, స్నానం చేయడానికి, బట్టలు ఉతకడానికి చాలా అవసరం; నీరు లేకపోతే జీవులు బ్రతకలేవు.
-
2. మొక్కలు మరియు జంతువులకు నీరు ఎలా సహాయపడుతుందో పోల్చండి.
మొక్కలు పెరగడానికి మరియు ఆహారాన్ని తయారు చేసుకోవడానికి నీరు అవసరం, జంతువులు ప్రాణాలతో జీవించడానికి నీటిని తాగుతాయి.
-
3. ఇంటిలో ఒక్కరోజు నీరు లేకపోతే ఎటువంటి సమస్యలు ఎదుర్కొంటారు?
తాగడానికి, వంట చేయడానికి, స్నానానికి, బట్టలు ఉతకడానికి మరియు మరుగుదొడ్ల శుభ్రతకు తీవ్రమైన ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి.
IV. బహుళైచ్ఛిక సమాధాన ప్రశ్నలు.
-
1. క్రింది వాటిలో ఏది నీటి ఉపయోగం కాదు? [ ]
జవాబు: D) నిద్రపోవడం
-
2. జీవించడానికి నీరు ఎవరికి అవసరం? [ ]
జవాబు: D) పైవన్నీ
-
3. మొక్కలకు నీరు ఎందుకు అవసరం? [ ]
జవాబు: B) అవి పెరగడానికి
వర్క్షీట్ - 1 కొనసాగింపు (పేజీ 149)
V. క్రింది ప్రశ్నలకు రెండు లేదా మూడు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. నీరు మనకు ఎందుకు అవసరం?
మనం జీవించడానికి, తాగడానికి, వంట చేసుకోవడానికి, స్నానం చేయడానికి, పంటలు పండించడానికి మరియు శరీరాన్ని ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవడానికి నీరు అవసరం.
-
2. నీరు ఇంట్లో ఏ విధంగా అవసరమో ఉదాహరణలు రాయండి.
ఇంట్లో తాగడానికి, వంట చేయడానికి, స్నానానికి, బట్టలు మరియు పాత్రలు కడగడానికి, గిన్నెలు తోమడానికి నీరు అవసరం.
-
3. పైన ఇవ్వబడిన జాబితాలో (స్నానం చేయడం, తాగడం, నేల తుడవడం) నుండి ఏ పని కోసం నీటిని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తాము? ఎందుకు?
స్నానం చేయడానికి ఎక్కువ నీటిని ఉపయోగిస్తాము. ఎందుకంటే శరీరం మొత్తం శుభ్రం చేసుకోవడానికి ఎక్కువ బకెట్ల నీరు అవసరమవుతుంది.
వర్క్షీట్ - 1 కొనసాగింపు (పేజీ 150)
VI. క్రింది ప్రశ్నలకు నాలుగు లేదా ఐదు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. ఇంటి బయట చేసే కృత్యాలలో రోజు నీరు ఎలా ఉపయోగిస్తాము? ఉదాహరణలు రాయండి.
1. రైతులు పొలాలలో పంటలు పండించడానికి సాగునీరుగా ఉపయోగిస్తారు.
2. భవన నిర్మాణాలలో సిమెంట్ కలపడానికి, గోడలు తడపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
3. అగ్నిప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు మంటలను ఆర్పడానికి అగ్నిమాపక సిబ్బంది నీటిని ఉపయోగిస్తారు.
4. ఆక్వాకల్చర్ చెరువులలో చేపలు, రొయ్యల పెంపకానికి నీరు ఉపయోగిస్తారు.
5. పాఠశాలలు, కార్యాలయాలలో తాగడానికి మరియు శుభ్రతకు నీటిని ఉపయోగిస్తారు.
VII. క్రింది ప్రశ్నలకు ఐదు లేదా ఆరు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. ఇంట్లో మిమ్మల్ని మీరు శుభ్రంగా మరియు ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవడానికి నీటిని ఎలా ఉపయోగిస్తారు?
1. రోజూ తగినంత శుభ్రమైన, కాచి చల్లార్చిన నీటిని తాగుతాను.
2. భోజనానికి ముందు, తిన్న తర్వాత చేతులను శుభ్రంగా కడుక్కుంటాను.
3. రోజూ శుభ్రమైన నీటితో స్నానం చేసి శరీరాన్ని పరిశుభ్రంగా ఉంచుకుంటాను.
4. రోజుకు రెండుసార్లు పళ్ళు తోముకుని నీటితో నోటిని శుభ్రం చేసుకుంటాను.
5. బయట ఆడుకుని వచ్చిన తర్వాత కాళ్ళు, చేతులు, ముఖం కడుక్కుంటాను.
వర్క్షీట్ - 2 (పేజీ 151)
భావన: నీటి వనరులు మరియు నీటి కొరత
II. మైండ్ మ్యాప్ : నీటి వనరులు.
-
నీటి వనరులు:
• వర్షం (ప్రధాన వనరు)
• నదులు
• చెరువులు / సరస్సులు
• బావులు
• బోరుబావులు
• కాలువలు / ఆనకట్టలు
III. క్రింది పేరాను చదివి అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.
వర్క్షీట్ - 2 కొనసాగింపు (పేజీ 152)
-
1. మనకు భూగర్భజలాలు ఎక్కడ నుండి వస్తాయి?
బావులు, చేతిపంపులు, బోరుబావుల ద్వారా మనకు భూగర్భజలాలు లభిస్తాయి.
-
2. ఒక గ్రామంలో చాలామంది ప్రతి రోజు కుళాయిలు తెరిచి ఉంచి నీటిని వృధా చేస్తారు. కొంతకాలం తర్వాత ఆ గ్రామం ఏ సమస్య ఎదుర్కొంటుంది?
ఆ గ్రామంలో భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోయి తీవ్రమైన తాగునీటి ఎద్దడి మరియు నీటి కొరత ఏర్పడుతుంది.
-
3. నీటిని ఇప్పుడు పొదుపు చేయడం వల్ల భవిష్యత్తులో ప్రజలకు ఎలా సహాయపడుతుంది?
నీటిని పొదుపు చేయడం వల్ల భవిష్యత్ తరాలకు తగినంత తాగునీరు అందుబాటులో ఉండి కరవు రాకుండా కాపాడుతుంది.
IV. బహుళైచ్ఛిక సమాధాన ప్రశ్నలు.
-
1. క్రింది వాటిలో ఏది సహజ నీటివనరు? [ ]
జవాబు: B) నది
-
2. రైతులు పంటలు పండించడానికి ఏ నీటివనరు ఉపయోగిస్తారు? [ ]
జవాబు: D) పైవన్నీ
-
3. నీటి కొరత సమయంలో క్రింది వానిలో ఏ కృత్యానికి మొదట ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి? [ ]
జవాబు: C) తాగడం
V. క్రింది ప్రశ్నలకు రెండు లేదా మూడు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. తక్కువ నీరు అందుబాటులో ఉంటే ఏం జరుగుతుంది?
నీరు తక్కువగా ఉంటే బావులు, చెరువులు ఎండిపోతాయి, పంటలు పండవు, పశుపక్ష్యాదులు అల్లాడుతాయి మరియు ప్రజలకు తీవ్రమైన తాగునీటి కొరత ఏర్పడుతుంది.
వర్క్షీట్ - 2 కొనసాగింపు (పేజీ 153)
-
2. నీటిని విలువైన వనరు అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
నీరు లేకుండా ఏ జీవీ బ్రతకలేదు మరియు భూమిపై తాగడానికి ఉపయోగపడే మంచి నీరు చాలా పరిమితంగా ఉంది కాబట్టి నీటిని అమూల్యమైన వరం అంటారు.
-
3. నరేష్ పళ్ళు తోముకునేటప్పుడు కుళాయిని వదిలేసి ఉంచుతాడు. అతను చేసిన పని సరైనదా? మీ సమాధానానికి ఒక కారణం రాయండి.
కాదు, తప్పు. పళ్ళు తోముకునేటప్పుడు కుళాయిని తెరిచి ఉంచడం వల్ల అమూల్యమైన మంచి నీరు వృధా అవుతుంది.
VI. క్రింది ప్రశ్నలకు నాలుగు లేదా ఐదు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. పాత రోజుల్లో నీటివనరుల గురించి మీ తల్లిదండ్రులను ఏ ప్రశ్నలు అడుగుతారు?
1. మీరు చిన్నప్పుడు తాగడానికి నీటిని ఎక్కడి నుండి తెచ్చేవారు?
2. మీ ఊరి బావులు, చెరువులలో నీరు ఎల్లప్పుడూ స్వచ్ఛంగా ఉండేదా?
3. నీటిని తేవడానికి ఎంత దూరం నడిచి వెళ్ళేవారు?
4. ఆ రోజుల్లో నీటిని ఎలా నిల్వ చేసుకునేవారు మరియు ఎలా శుభ్రపరిచేవారు?
వర్క్షీట్ - 3 (పేజీ 154)
-
2. అరుణ్ నేరుగా కుళాయి నుండి నీరు తాగుతాడు. నీటిని సురక్షితంగా ఉంచడానికి అతను ఏమి చేయాలి?
అరుణ్ కుళాయి నీటిని బాగా కాచి చల్లార్చి తాగాలి లేదా ఫిల్టర్ ఉపయోగించి శుద్ధి చేసుకుని తాగాలి.
-
3. మూతపెట్టిన పాత్రలోని నీటిని నిలువ చేయడం మనకు ఎలా సహాయపడుతుంది?
పాత్రపై మూత ఉంచడం వల్ల దుమ్ము, ధూళి, ఈగలు మరియు క్రిములు నీటిలో పడకుండా నీరు స్వచ్ఛంగా ఉంటుంది.
-
4. మనకు సరిపడా నీరు ఉన్నప్పటికీ ఆదా చేయడం ముఖ్యం. ఎందుకు?
వేసవిలో నీటి వనరులు ఎండిపోయే ప్రమాదం ఉంది కాబట్టి, ఇప్పుడు నీటిని ఆదా చేస్తేనే భవిష్యత్తులో నీటి ఎద్దడి రాకుండా ఉంటుంది.
IV. క్రింది ప్రశ్నలకు రెండు లేదా మూడు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. బహిరంగంగా ఉన్న చెరువు లేదా నది నుండి లభించే నీటిని తాగడం ఎందుకు సురక్షితం కాదు?
బహిరంగ చెరువులు, నదులలో బట్టలు ఉతకడం, పశువులను కడగడం వలన నీరు కలుషితమై రోగకారక క్రిములు చేరతాయి కాబట్టి ఆ నీరు తాగడం సురక్షితం కాదు.
-
2. రేణు పిక్నిక్ కి వెళ్తుంది. తాగే నీరు సురక్షితంగా ఉండడం కోసం ఎలా తీసుకెళ్తుంది?
రేణు కాచి చల్లార్చిన నీటిని శుభ్రమైన, గట్టిగా మూత ఉన్న వాటర్ బాటిల్లో నింపుకుని తీసుకెళ్లాలి.
వర్క్షీట్ - 3 కొనసాగింపు (పేజీ 155)
-
3. త్రాగునీటిని సురక్షితంగా ఉంచుటకు రెండు మార్గాలను రాయండి.
1. నీటిని బాగా కాచి చల్లార్చడం.
2. వాటర్ ఫిల్టర్లు లేదా ప్యూరిఫైయర్ల ద్వారా నీటిని శుద్ధి చేయడం. -
4. మీ ఇంట్లో నీటి కుండ మూత తెరిచి ఉంటే నీవు ఏం చేస్తావు? ఎందుకు?
నేను వెంటనే ఆ కుండపై శుభ్రమైన మూతను పెడతాను. ఎందుకంటే మూత లేకపోతే దుమ్ము, క్రిములు పడి నీరు కలుషితమవుతుంది.
V. క్రింది ప్రశ్నలకు సమాధానం రాయండి.
-
1. సురక్షితమైన తాగునీటిపై నినాదాలు రాయండి.
ఉదా: నేటి సురక్షిత నీరే రేపటి ఆరోగ్యం.1. కాచిన నీరు తాగుదాం - కలరా, టైఫాయిడ్ తరిమికొడదాం!
2. స్వచ్ఛమైన నీరే - సంపూర్ణ ఆరోగ్యానికి పునాది.
3. నీటిని కాచి వడపోద్దాం - ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుందాం!
వర్క్షీట్ - 3 కొనసాగింపు (పేజీ 156)
-
2. రెండు చిత్రాలను పోల్చండి:
ఎ) ఏ నీరు తాగడానికి సురక్షితమైనది? ఎందుకు?
ఓవర్హెడ్ వాటర్ ట్యాంక్ నీరు సురక్షితమైనది. ఎందుకంటే ఇది మూసివేసిన ట్యాంకులో ఉండటం వల్ల బయటి దుమ్ము, జంతువుల వ్యర్థాలు కలవవు.
బి) చిత్రంలో చూపిన బహిరంగ చెరువు నుండి నీటిని తాగితే ఏమి జరగవచ్చు?
కప్పలు, పక్షులు తిరిగే బహిరంగ చెరువు నీటిని తాగితే కలరా, టైఫాయిడ్, విరేచనాలు వంటి ప్రమాదకరమైన వ్యాధులు వస్తాయి.
వర్క్షీట్ - 4 (పేజీ 157)
భావన: నీటిని ఆదా చేసే విధానం మరియు నీటి వృధా
II. జతపరచండి.
| A | సమాధానం | B |
|---|---|---|
| a. నీటిని మరిగించడం | ( 2 ) | 1. నీరు సురక్షితంగా మారుతుంది |
| b. ఫిల్టర్ ఉపయోగించడం | ( 1 ) | 2. కాచడం వల్ల నీటిలోని క్రిములు నశిస్తాయి |
| c. నీటిని మూత లేకుండా ఉంచడం | ( 4 ) | 3. మనం ఆరోగ్యంగా ఉంటాము |
| d. సురక్షితమైన నీటిని తాగడం | ( 3 ) | 4. మూత లేకపోతే క్రిములు చేరతాయి |
III. క్రింది పేరాను చదివి అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి.
-
1. ట్యాంక్ నిండినప్పుడు అవని మోటార్ స్విచ్ ను ఆపివేయకపోతే ఏం జరుగుతుంది?
ట్యాంకు నిండి నీరు కిందకు పొంగిపొర్లి చాలా మంచి నీరు వృధా అయిపోతుంది.
వర్క్షీట్ - 4 కొనసాగింపు (పేజీ 158)
-
2. షవర్ తో కాకుండా బకెట్ తో స్నానం చేయడం ఎందుకు మంచిది?
బకెట్ తో స్నానం చేయడం వల్ల కావలసినంత నీటిని మాత్రమే వాడుకోగలం, షవర్ వాడితే ఎక్కువ నీరు వృధా అవుతుంది.
-
3. పళ్ళు తోముకునేటప్పుడు నీటిని నీవు ఎలా ఆదా చేయవచ్చు?
పళ్ళు తోముకునే సమయంలో కుళాయిని కట్టేసి, నోరు కడుక్కోవడానికి మగ్గుతో నీటిని ఉపయోగించి ఆదా చేయవచ్చు.
-
4. అవని ఇంటి వద్ద పాటించిన నీటి ఆదా పద్ధతులేవి?
ట్యాంకు నిండగానే మోటార్ ఆపడం, పళ్ళు తోమేటప్పుడు కుళాయి కట్టేయడం మరియు బకెట్ తో స్నానం చేయడం.
IV. బహుళైచ్ఛిక సమాధాన ప్రశ్నలు.
-
1. మనం నీటిని ఎందుకు వృధా చేయకూడదు? [ ]
జవాబు: B) నీరు అందరికీ అవసరమైనందున
-
2. కుళాయితో కాకుండా బకెట్తో స్నానం చేయడం ఎందుకు మంచిది? [ ]
జవాబు: B) చాలా నీటిని ఆదా చేస్తుంది
-
3. ఏ పని నీటిని ఎక్కువగా వృధా చేస్తుంది? [ ]
జవాబు: B) కుళాయి తెరిచి నీటితో ఆటలాడటం
వర్క్షీట్ - 4 కొనసాగింపు (పేజీ 159)
-
1. ఇంట్లో నీటిని ఆదా చేయడానికి ఒక మార్గం ఏమిటి?
వాడిన వెంటనే కుళాయిలను సరిగ్గా మూసివేయడం మరియు కూరగాయలను కుళాయి కింద కాకుండా గిన్నెలోని నీటిలో కడగడం.
-
2. మనం నీటిని ఎందుకు వృధా చేయకూడదు?
భూమిపై తాగడానికి ఉపయోగపడే మంచి నీరు పరిమితంగా ఉంది కాబట్టి నీటిని వృధా చేస్తే తీవ్రమైన కొరత ఏర్పడుతుంది.
-
3. మీ స్నేహితుడు చేతులు కడుక్కునేటప్పుడు నీటిని వృధా చేస్తే నీవు ఏం చేస్తావు?
సబ్బు రాసుకునే సమయంలో కుళాయిని ఆపివేయమని మరియు నీటిని వృధా చేయవద్దని స్నేహితునికి వివరిస్తాను.
VI. క్రింది విధంగా చేయండి.
-
1. బాటిల్ బ్రష్ చిత్రాన్ని గీయండి.
[వాటర్ బాటిల్స్ శుభ్రం చేయడానికి ఉపయోగించే బాటిల్ బ్రష్ చిత్రాన్ని గీయాలి]
వర్క్షీట్ - 4 కొనసాగింపు (పేజీ 160)
2. మైండ్ మ్యాప్ : నీటిని ఆదా చేసే పద్ధతులు.
-
నీటిని ఆదా చేసే పద్ధతులు:
• తాగడానికి చిన్న గ్లాసు ఉపయోగించడం
• పళ్ళు తోమేటప్పుడు కుళాయి కట్టేయడం
• కూరగాయలను గిన్నెలోని నీటిలో కడగడం
• ట్యాంక్ నిండగానే మోటార్ ఆపివేయడం
• లీకేజీ పైపులను వెంటనే బాగు చేయించడం
VII. క్రింది ప్రశ్నలకు ఐదు లేదా ఆరు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. ఇంట్లో నీటిని ఆదా చేసే నాలుగు పద్ధతులను రాయండి.
1. తాగడానికి ఎంత అవసరమో అంతే నీటిని గ్లాసులో తీసుకోవాలి.
2. పళ్ళు తోముకునేటప్పుడు కుళాయిని తెరిచి ఉంచకుండా ఆపాలి.
3. షవర్ కింద కాకుండా బకెట్తో స్నానం చేయాలి.
4. కూరగాయలను నేరుగా కుళాయి కింద కాకుండా గిన్నెలో నీరు పోసి కడగాలి.
5. నీటి ట్యాంకు నిండగానే మోటార్ స్విచ్ ఆఫ్ చేయాలి.
మూల్యాంకనం (Assessment) (పేజీ 161)
I. బహుళైచ్ఛిక సమాధాన ప్రశ్నలు.
-
1. క్రింది వాటిలో ఏది నీటి సరైన ఉపయోగం కాదు? [ ]
జవాబు: D) క్రికెట్ ఆడటం
-
2. స్నానం చేసేటప్పుడు నీటిని వృధా చేస్తే ఏమి జరుగుతుంది? [ ]
జవాబు: A) నీటి కొరత పెరుగుతుంది
-
3. క్రింది వాటిలో ఏది సహజ నీటివనరు? [ ]
జవాబు: A) నది
-
4. వీటిలో ఏది నీటి కొరతకు కారణమవుతుంది? [ ]
జవాబు: A) నీటిని వృధా చేయడం
II. క్రింది ప్రశ్నలకు రెండు లేదా మూడు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. మనం నీటిని వృధా చేయడాన్ని ఎందుకు ఆపాలి?
మంచి నీరు పరిమితంగా ఉంది కాబట్టి, నీటిని వృధా చేస్తే భవిష్యత్తులో తాగడానికి కూడా నీరు దొరకక జీవులన్నీ తీవ్ర ఇబ్బందులు పడతాయి.
-
2. బావి లేదా నీటి ట్యాంకును రక్షితమైనదిగా ఎలా మార్చవచ్చో వివరించండి.
బావులు లేదా ట్యాంకులపై సరైన మూతలు ఏర్పాటు చేసి, వాటి పరిసరాలలో బట్టలు ఉతకడం, చెత్త వేయడం వంటివి చేయకుండా రక్షితంగా ఉంచవచ్చు.
మూల్యాంకనం కొనసాగింపు (పేజీ 162)
III. క్రింది ప్రశ్నలకు నాలుగు లేదా ఐదు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. మన ఇళ్లలో నీటి నాలుగు ఉపయోగాలను రాయండి. (నీటి ఉపయోగాలు)
1. దాహం తీర్చుకోవడానికి నీరు తాగడం.
2. ఆహార పదార్థాలను వండడం.
3. స్నానం చేయడం మరియు పళ్ళు తోముకోవడం.
4. బట్టలు ఉతకడం మరియు పాత్రలు శుభ్రం చేయడం.
IV. క్రింది ప్రశ్నలకు ఐదు లేదా ఆరు వాక్యాలలో సమాధానం రాయండి.
-
1. నీటి వృధా అంటే ఏమిటో వివరించి, మీ దైనందిన జీవితం నుండి కనీసం ఐదు ఉదాహరణలను ఇవ్వండి.
అవసరానికి మించి నీటిని ఉపయోగించడం లేదా మంచి నీటిని నిరుపయోగంగా పారవేయడాన్ని నీటి వృధా అంటారు.
దైనందిన జీవితంలో 5 ఉదాహరణలు:
1. పళ్ళు తోముకునేటప్పుడు కుళాయిని ఆపకుండా వదిలేయడం.
2. ట్యాంకు నిండిపోయినా మోటార్ స్విచ్ ఆఫ్ చేయకపోవడం.
3. షవర్ కింద ఎక్కువ సేపు స్నానం చేయడం.
4. వాహనాలను పైపులతో కడుగుతూ ఎక్కువ నీరు వృధా చేయడం.
5. లీకవుతున్న పైపులను, కుళాయిలను వెంటనే బాగు చేయించకపోవడం.