పేజీ 45
చిత్రం చూడండి. ఆలోచించి మాట్లాడండి.
-
1. చిత్రంలో ఏం జరుగుతున్నది?
చిత్రంలో జానపద కళాకారులు వేదికపై తంబుర, మద్దెల, తాళాలు వాయిస్తూ ఉత్సాహంగా జానపద గీతాన్ని/కథను గానం చేస్తూ ప్రదర్శన ఇస్తున్నారు.
-
2. చిత్రంలో ఎవరెవరు ఉన్నారు? ఏమేమి చేస్తున్నారు?
చిత్రంలో ముగ్గురు జానపద కళాకారులు ఉన్నారు. ఒకరు తంబుర మీటుతూ ప్రధాన కథ చెబుతున్నారు, మరొకరు మద్దెల వాయిస్తున్నారు, ఇంకొకరు తాళాలు వాయిస్తూ వంత పాడుతున్నారు.
-
3. ఇలాంటి ప్రదర్శనలు మీరు ఇంకా ఏమేమి చూశారు?
మేము గ్రామ జాతరలు, పండుగలలో బుర్రకథ, హరికథ, తోలుబొమ్మలాట, కోలాటం, ఒగ్గుకథ మరియు పగటివేషాల ప్రదర్శనలు చూశాము.
పేజీ 49
ఇవి చేయండి: వినడం - ఆలోచించి మాట్లాడటం
-
1. జానపదకళల్లో తోలుబొమ్మలాట గురించి తెలుసుకున్నావు కదా? నీకేమనిపించింది?
తోలుబొమ్మలాట మన పూర్వీకుల విశిష్టమైన ప్రాచీన జానపద కళారూపమని, ఎంతో నైపుణ్యం, శ్రమతో కూడిన ఈ కళను కాపాడుకోవడం మన కర్తవ్యమని అనిపించింది.
-
2. మీ ఊరి జాతరలో, పండుగలలో మీరు చూసిన జానపదకళల గురించి చెప్పండి.
మా ఊరి జాతరలో రంగురంగుల దుస్తులు ధరించి చేసే కోలాటం, డప్పు వాయిద్యాలు, పగటివేషాలు, బుర్రకథ వంటి జానపద కళారూపాలను చూశాము.
-
3. పాఠంలో మీకు నచ్చిన అంశం ఏమిటి? తోలుబొమ్మల్లా మీరు ఏయే బొమ్మలు తయారు చేస్తారు?
తోలుబొమ్మలాటలో కేతిగాడు, బంగారక్క వంటి హాస్య పాత్రలు ప్రేక్షకులను నవ్వించడం నాకు బాగా నచ్చింది. మేము అట్టముక్కలు, రంగు కాగితాలతో జంతువులు, పక్షులు, రాజు-రాణి బొమ్మలను తయారు చేస్తాము.
చదవడం - వ్యక్తపరచడం
-
1. తోలుబొమ్మలాట ఏయే జిల్లాలలో ప్రదర్శిస్తారు?
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తూర్పుగోదావరి, వై.ఎస్.ఆర్. కడప, అనంతపురం, శ్రీకాకుళం, విశాఖపట్నం జిల్లాలలో తోలుబొమ్మలాట ప్రదర్శిస్తారు.
-
2. తోలుబొమ్మల తయారీలో వాడే రంగులు ఏవి?
తోలుబొమ్మల తయారీలో మోదుగ పువ్వు, బంక, దీపపు మసి వంటి సహజసిద్ధమైన రంగులను ఉపయోగిస్తారు.
-
3. తోలుబొమ్మలాటలో నవ్వించే పాత్రలు ఏవి?
తోలుబొమ్మలాటలో ప్రేక్షకులను కడుపుబ్బా నవ్వించే పాత్రలు కేతిగాడు (జుట్టు పోలిగాడు) మరియు బంగారక్క.
పదజాలం: గీత గీసిన పదానికి అర్థాన్ని రాయండి
-
1. మన సంస్కృతిని తెలుసుకోవడానికి ప్రాచీన గ్రంథాలను పారాయణం చేయాలి.
పారాయణం = శ్రద్ధగా చదవడం.
-
2. తాటియాకులపై రాసిన రచనలను గ్రంథస్థం చేశారు.
గ్రంథస్థం = పుస్తక రూపంలో రాయడం / భద్రపరచడం.
పేజీ 50
స్వీయరచన: ప్రశ్నలు - జవాబులు
-
1. తోలుబొమ్మలాటలో ఏ వస్తువుతో బొమ్మలు తయారు చేస్తారు?
తోలుబొమ్మలాటలో జంతువుల చర్మాలతో (తోలుతో) బొమ్మలను తయారు చేస్తారు.
-
2. తోలుబొమ్మలాటలో పాత్రల గురించి రాయండి.
తోలుబొమ్మలాటలో రామాయణ, భారత, భాగవతాలలోని పురాణ పాత్రలతో పాటు, ప్రేక్షకులను నవ్వించడానికి కేతిగాడు (జుట్టు పోలిగాడు), బంగారక్క వంటి హాస్య పాత్రలు ఉంటాయి.
-
3. తోలుబొమ్మల తయారీ విధానాన్ని మీ మాటల్లో వివరించండి?
జంతు చర్మాలను శుద్ధి చేసి, వాటిపై కావలసిన రూపాలను గీచి, కత్తిరించి, సహజ రంగులు అద్దుతారు. బొమ్మ కదలడానికి వీలుగా కీళ్లను దారాలతో కలిపి, బొమ్మ మధ్యభాగంలో వెదురుబద్దను కట్టి తెరపై ఆడిస్తారు.
-
4. తోలుబొమ్మల తయారీలో రంగుల కోసం ఏమేమి ఉపయోగిస్తారు?
ప్రకృతి పరంగా లభించే మోదుగ పువ్వులు, బంక, దీపపు మసి వంటి సహజ రంగులను ఉపయోగిస్తారు.
-
5. మీరు తోలుబొమ్మలాట ప్రదర్శన చూశారు. ఆ కళాకారులను ఏం ప్రశ్నలు అడుగుతారు?
1. ఈ బొమ్మలను తయారు చేయడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
2. బొమ్మల సంభాషణలు, పాటలను మీరు ఎలా కంఠస్థం చేశారు?
3. చీకట్లో దీపాల వెలుగులో బొమ్మలను ఎలా కదిలిస్తారు? -
6. జానపదకళ మరుగున పడకుండా ఉండేందుకు మనం ఏమి చేయాలి?
పాఠశాలల్లో, ఊరి ఉత్సవాలలో జానపద ప్రదర్శనలు ఏర్పాటు చేయాలి, కళాకారులను ప్రోత్సహించి ఆర్థికంగా ఆదుకోవాలి, యువత ఈ కళలను నేర్చుకోవాలి.
సృజనాత్మకత: సంఘటనను మార్చి రాయండి
-
మార్చిన సంఘటన:
నందు ఆటలు ఆడి ఇంటికి వచ్చాడు. బల్ల మీద ఒక అందమైన కానుక సంచి కనిపించింది. నందు ఆశ్చర్యంగా చూశాడు. 'ఇది నా సంచి కాదే! ఎవరు పెట్టారో?' అని అనుకున్నాడు. అతను సంచిని నెమ్మదిగా తెరిచాడు. దానిలో ఒక మంచి కథల పుస్తకం ఉంది. పైగా ఒక చిన్న కార్డు కూడా ఉంది. ఆ కార్డుపై ఇలా రాసి ఉంది: 'పరీక్షలలో నాకు లెక్కలు నేర్పించినందుకు ధన్యవాదాలు!'. నందు సంతోషంతో నవ్వుకున్నాడు. అది అతని స్నేహితుడు సురేష్ పెట్టిన కానుక. సురేష్ తన కృతజ్ఞతను ఇలా చూపించాడు.
ప్రశంస
-
జానపద కళలను ప్రదర్శించే కళాకారులను మీరు ఏవిధంగా గౌరవిస్తారు? ఏవిధంగా ప్రశంసిస్తారో రాయండి.
"మన ప్రాచీన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను సజీవంగా నిలుపుతున్న జానపద కళాకారుల ప్రతిభ అద్భుతమైనది. వారి అంకితభావాన్ని, కళా నైపుణ్యాన్ని మనస్ఫూర్తిగా అభినందిస్తూ, వారి ప్రదర్శనలను తిలకించి వారిని గౌరవిస్తాము."
పేజీ 51
భాషాంశాలు: కర్త, కర్మ, క్రియల పట్టిక
| వాక్యం | కర్త | కర్మ | క్రియ |
|---|---|---|---|
| 1. తాబేలు కుందేలును ఓడించింది. | తాబేలు | కుందేలును | ఓడించింది |
| 2. సుబ్బు బొమ్మలు గీశాడు. | సుబ్బు | బొమ్మలు | గీశాడు |
| 3. మేరి పాట పాడింది. | మేరి | పాట | పాడింది |
| 4. గాంధీ మనకు స్వాతంత్య్రం సాధించాడు. | గాంధీ | స్వాతంత్య్రం | సాధించాడు |
| 5. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు విజయనగరాన్ని పాలించాడు. | శ్రీకృష్ణదేవరాయలు | విజయనగరాన్ని | పాలించాడు |
పేజీ 52
ఊ) సమాపక, అసమాపక క్రియా వాక్యాలు
| సమాపక క్రియావాక్యం | అసమాపక క్రియావాక్యం |
|---|---|
| 1. రాము బడికి వెళ్ళాడు. | 1. రాము బడికి వెళ్లి... |
| 2. గీత పాట పాడింది. | 2. గీత పాట పాడి... |
| 3. రవి అన్నం తిన్నాడు. | 3. రవి అన్నం తిని... |
పేజీ 54 & 55
నేనేమి నేర్చుకున్నాను?
అ) ప్రశ్నలు - జవాబులు
-
1. ప్రాచీన కట్టడాలను చూసినప్పుడు వింత అనుభూతి కలుగుతుంది. (గీత గీసిన పదానికి అర్థం రాయండి)
జ: ప్రాచీన = పురాతనమైన / పాతదైన.
-
2. 'నేర్చుకోవడం' పదంతో సొంతవాక్యం రాయండి:
సొంతవాక్యం: విద్యార్థులు చిన్నతనం నుంచే మంచి అలవాట్లను, సత్ప్రవర్తనను నేర్చుకోవాలి.
-
3. హవీల పాట పాడింది. (వాక్యంలో కర్తను గుర్తించండి)
Answer: అ) హవీల
ఆ) పేరాను చదివి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాయండి
-
1. బుర్రకథను చూడడానికి ఎవరెవరు ఎక్కడికి వెళ్లారు?
గీత, మమతలు బుర్రకథ చూడటానికి గ్రామ మైదానానికి వెళ్లారు.
-
2. బుర్రకథలో చెప్పిన విషయాలు రాయండి.
కళాకారులు మంచి పనులు చేయాలని, చెడు పనులు చేయకూడదని నీతి కథ ద్వారా చెప్పారు.
-
3. బుర్రకథలో విన్న విషయాన్ని స్నేహితులకు చెప్పడం వల్ల ఏమి జరుగుతుంది?
Answer: ఆ) మంచి ఆలోచనలు పంచుకుంటారు.
ఇ) ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి
-
1. తోలుబొమ్మలాటలో నవ్వించే పాత్రల పేర్లు రాయండి.
కేతిగాడు (జుట్టు పోలిగాడు) మరియు బంగారక్క.
-
2. తోలుబొమ్మలాటలో ప్రదర్శించే కథలను పిల్లలు ఎలా నేర్చుకుంటారు?
కథలు పుస్తక రూపంలో ఉండవు కాబట్టి, పెద్దలు చెబుతుంటే విని ముఖతః పారాయణం (శ్రుత పాండిత్యం) ద్వారా నేర్చుకుంటారు.
-
3. బాలల దినోత్సవం రోజు మీ బడిలో ఏయే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారో రాయండి.
మా బడిలో నాటికలు, ఏకపాత్రాభినయం, జానపద నృత్యాలు, దేశభక్తి గీతాలాపన మరియు వక్తృత్వ పోటీలు నిర్వహిస్తారు.
-
4. జానపద కళాకారుల కృషిని గుర్తించి మీరు ఎలా ప్రోత్సహిస్తారో రాయండి.
వారి ప్రదర్శనలను ఆసక్తిగా చూస్తూ, కరతాళ ధ్వనులతో ఉత్సాహపరుస్తాము, పాఠశాల ఉత్సవాలలో వారికి ప్రదర్శన అవకాశాలు కల్పించి సత్కరిస్తాము.
-
5. మన సంప్రదాయ కళలను కాపాడడం మన బాధ్యత అని మీరు ఎందుకు అనుకుంటున్నారు?
జానపద సంప్రదాయ కళలు మన జాతి చరిత్రకు, సంస్కృతికి, నాగరికతకు సజీవ ప్రతిరూపాలు కావున వాటిని భవిష్యత్ తరాలకు అందించడం మనందరి బాధ్యత.
-
ఈ) 'అల్లూరి సీతారామరాజు' ఏకపాత్రాభినయం ప్రదర్శించిన విద్యార్థిని ఎలా ప్రశంసిస్తారో రాయండి:
"మన్యం వీరుడు అల్లూరి సీతారామరాజు పాత్రలో జీవించి, గంభీరమైన కంఠంతో డైలాగులు పలికి అద్భుతంగా నటించావు. నీ అభినయం మాలో దేశభక్తిని రగిలించింది, శభాష్ మిత్రమా!"
