AP 6th Class Telugu Textbook Solutions – 3. మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనం (2026-27)

3 మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనం

వినడం – ఆలోచించి మాట్లాడడం (పేజీ 25)

• 1. చిత్రం చూడండి. చిత్రం గురించి మాట్లాడండి.
  చిత్రంలో భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, స్త్రీ పురుషులు జాతీయ జెండాలను చేతబూని స్వాతంత్ర్యం కోసం శాంతియుతంగా ఊరేగింపు చేస్తున్నారు. వారిపై బ్రిటిష్ పోలీసులు (తెల్లదొరల సైనికులు) క్రూరంగా లాఠీఛార్జ్ చేస్తూ హింసిస్తున్నారు. భారతీయులు ఆ దెబ్బలను భరిస్తూనే ధైర్యంగా ముందుకు సాగుతున్నారు.

అవగాహన-ప్రతిస్పందన (పేజీ 27)

• 2. కింది వాక్యాలను చదవండి. వీటికి సంబంధించిన పంక్తులు గేయంలో ఎక్కడ ఉన్నాయో గుర్తించండి, రాయండి.
  
  అ) మా ధనం మూటలు దోచుకున్నాడు.
  ఆ) కీడుతో మమ్మల్ని చెడిపోమంటున్నాడు.
  ఇ) ఈ దేశం మీద దాడి చేస్తున్నాడు.
  ఈ) ఉప్పు తాకితే తప్పంట.
  అ) గేయ పంక్తి: "మాదు మూటాముల్లెలు దోచినాడు"
  
  ఆ) గేయ పంక్తి: "అయ్యో! చేటు తెచ్చుక మమ్ము చెడిపోవమంటాడు"
  
  ఇ) గేయ పంక్తి: "ధాటీ చేస్తాడీ దేశమున పోరాటమాడుతాడు పైన"
  
  ఈ) గేయ పంక్తి: "ఉప్పుముట్టుకుంటే దోషమండీ నోట మట్టిగొట్టి పోతాడండీ"

అవగాహన & వ్యక్తీకరణ (పేజీ 28)

• 3. కింది ఖాళీలను సరైన గేయ భాగంతో పూరించండి.
  గాంధీ టోపీ పెట్టి పాఠశాలకు బోవ
  రావద్దు రావద్దంటాడు
  రాట్నం బడిలో పెట్టవద్దంటాడు
  టోపి తీసి వీపులు బాదుతాడు.
  అయ్యో! రాజద్రోహమంత రాట్నంలో ఉన్నదంట.
• 4. ఈ కింది కవితను చదవండి. ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
  
  ఏమి మహిమంబు గలదొ నీనామమందు
  'బాపు' అనిపేరు వీనులబడిన యంత
  నిలువునను నాదు మేనెల్ల పులకరించు
  జల్లుమని నాదు హృదయంబు జలదరించు
  సర్వసారస్వత ప్రపంచంబు నందు
  గాంధి యనియెడి వర్ణయుగంబు తోడ
  సాటి వచ్చెడు వేరొక్కమాట గలదె
  - నాళం కృష్ణారావు
  
  అ) ఏ పేరులో గొప్పతనం ఉందని కవి అభిప్రాయం?
  ఆ) ఈ కవితను రచించిన కవి ఎవరు?
  ఇ) బాపు అనే పేరు ఎవరికి సంబంధించినది?
  ఈ) ఈ కవిత ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారుచేయండి.
  అ) 'బాపు' (గాంధీజీ) అనే పేరులో గొప్ప మహిమ ఉందని కవి అభిప్రాయం.
  
  ఆ) ఈ కవితను రచించిన కవి నాళం కృష్ణారావు గారు.
  
  ఇ) 'బాపు' అనే పేరు జాతిపిత మహాత్మా గాంధీకి సంబంధించినది.
  
  ఈ) ప్రశ్న: 'బాపు' అనే పేరు వినగానే కవి శరీరంలో ఎలాంటి అనుభూతి కలిగింది?

వ్యక్తీకరణ - సృజనాత్మకత (పేజీ 28)

• అ) కింది ప్రశ్నలకు నాలుగైదు వాక్యాల్లో జవాబులు రాయండి.
  
  1. మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనం గేయ కవిని గురించి రాయండి.
  'మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనం' గేయ రచయిత గరిమెళ్ల సత్యనారాయణ (1893 - 1952). ఈయన శ్రీకాకుళం జిల్లా నరసన్నపేట తాలూకా గోనెపాడులో జన్మించారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడైన ఈయన 'స్వరాజ్య గీతములు', 'హరిజనుల పాటలు', ఖండకావ్యాలు రచించారు. దేశభక్తి కవితలు రాసి జైలు శిక్ష అనుభవించిన మొదటి జాతీయ కవిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
• 2. మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనం అని కవి ఎందుకన్నాడు?
  బ్రిటిష్ వారి పాలనలో భారతీయులు స్వేచ్ఛను కోల్పోయి బానిసలుగా బతికారు. పంటలు పండినా పట్టెడన్నం దొరకక, ఉప్పుపై సైతం పన్నులు కట్టాల్సి వచ్చింది. కల్లు, సారాయి అమ్మి ప్రజల ఆస్తులను దోచుకున్నారు. గాంధీ టోపీ పెట్టుకోనివ్వక, మాట్లాడే హక్కును సైతం కాలరాశారు కాబట్టి ఈ తెల్లవారి పాలన వద్దని కవి అన్నాడు.
• ఆ) కింది ప్రశ్నలకు 8 నుండి 10 వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.
  
  1. ఆంగ్లేయుల ప్రభుత్వాన్ని భారతీయులు వద్దనడానికి గల కారణాలను గేయం ఆధారంగా వివరించండి.
  ఆంగ్లేయులు భారతీయుల మానప్రాణాలను హరిస్తూ నిరంకుశంగా పాలించారు. దేశంలో ఎన్నో పంటలు పండుతున్నా ప్రజలకు పట్టెడన్నం దక్కకుండా చేశారు. ఉప్పు ముట్టుకుంటే దోషమంటూ పన్నులు వేశారు. కల్లు, సారాయి అమ్మి ప్రజల ధనాన్ని దోచుకుని, ఆడవారి పుస్తెలు సైతం తెంచేలా చేశారు. పాఠశాలల్లో గాంధీ టోపీ పెట్టుకోరాదని, రాట్నం తిప్పకూడదని విద్యార్థుల వీపులు బాదారు. 144వ సెక్షన్ విధించి మాట్లాడే స్వేచ్ఛను, స్వాతంత్ర్య గీతాలు పాడే హక్కును అణచివేశారు. తమ తాతల సొత్తులా దేశాన్ని దోచుకుంటూ ప్రజలను హింసించారు కాబట్టి భారతీయులు వారి ప్రభుత్వాన్ని వద్దన్నారు.
• 2. పిల్లల చేత వెట్టిచాకిరి చేయించడం నువ్వు చూసావా? అటువంటి వారికి విముక్తి కలిగించడానికి మీరైతే ఏం చేస్తారో రాయండి.
  హోటళ్లలో, ఇళ్లలో మరియు దుకాణాల్లో కొందరు పిల్లలు చదువుకోకుండా వెట్టిచాకిరి చేయడం చూశాను. నేను అటువంటి పిల్లలను చూసినప్పుడు వెంటనే చైల్డ్ హెల్ప్‌లైన్ (1098) లేదా సమీప విద్యాశాఖ అధికారులకు సమాచారం అందిస్తాను. ఆ పిల్లల తల్లిదండ్రులకు చదువు యొక్క గొప్పతనాన్ని, ప్రభుత్వం అందిస్తున్న ఉచిత విద్య మరియు సంక్షేమ పథకాల గురించి వివరిస్తాను. వారు బడికి వెళ్లి చదువుకునేలా ప్రోత్సహిస్తాను.
• 3. ఆంగ్లేయులపై భారతీయుడు చేసిన పోరాటాన్ని ప్రశంసిస్తూ ఒక పేరా రాయండి.
  భారతీయులు బ్రిటిష్ నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా చేసిన స్వాతంత్ర్య పోరాటం ప్రపంచ చరిత్రలోనే అపూర్వమైనది. మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వంలో సత్యం, అహింస అనే ఆయుధాలతో శాంతియుత ఉద్యమాలు చేశారు. భగత్ సింగ్, సుభాష్ చంద్రబోస్, అల్లూరి సీతారామరాజు వంటి ఎందరో వీరులు తమ ప్రాణాలను సైతం తృణప్రాయంగా త్యాగం చేశారు. లాఠీ దెబ్బలను, జైలు శిక్షలను లెక్కచేయకుండా జాతి యావత్తూ ఐక్యంగా పోరాడి స్వరాజ్యాన్ని సాధించిన తీరు చిరస్మరణీయం.

భాషాంశాలు - పదజాలం (పేజీ 29)

• అ) కింది వాక్యాల్లో గీత గీసిన పదాలకు అర్థాలు రాయండి. వాటితో సొంత వాక్యాలు రాయండి.
  
  1. కూడు లేని పేదలను ఆదరించాలి.
  2. సొంత లాభం సుంతైన మానుకొని పొరుగువారికి తోడుపడాలి.
  3. వాడి తాతగారి ముల్లె దాచిపెట్టినట్లు.
  1. కూడు = అన్నం (ఆహారం).
  సొంతవాక్యం: ఆకలితో ఉన్న పేదవారికి కూడు పెట్టడం పుణ్యకార్యం.
  
  2. సుంతైన = కొంచెమైనా (కొద్దిగానైనా).
  సొంతవాక్యం: ఆపదలో ఉన్నవారికి సుంతైన సహాయం చేయడం మానవధర్మం.
  
  3. ముల్లె = ధనం మూట (సంపద).
  సొంతవాక్యం: కష్టపడి సంపాదించిన ముల్లెను జాగ్రత్తగా దాచుకోవాలి.
• ఆ) కింది వాక్యాలలో సమానార్థక పదాలు (పర్యాయపదాలు) గుర్తించి రాయండి.
  
  1. చేటు కలిగించే పనులు చేయకూడదు. అవి జీవితానికి ఎంతో కీడు చేస్తాయి.
  2. విజయనగర రాజు కృష్ణదేవరాయలు. ఆ ప్రభువు తెలుగుభాషను ఎంతగానో ఆదరించాడు.
  3. అధికారం కోసం పోరాటం, ఆస్తుల కోసం యుద్ధం చేయడం మంచిది కాదు.
  1. చేటు = కీడు (హాని/అపకారం)
  2. రాజు = ప్రభువు (నృపాలుడు/భూపతి)
  3. పోరాటం = యుద్ధం (సమరం/రణం)
• ఇ) కింది పదాలను సరైన వ్యతిరేకార్థక పదాలతో జతపరచండి:

  A	Ans	B
  1. కావాలి	( ఇ )	అ) చెడు
  2. మంచి	( అ )	ఆ) వినడు
  3. వింటాడు	( ఆ )	ఇ) వద్దు

వ్యాకరణాంశాలు - అభ్యాసాలు (పేజీ 31)

అభ్యాసం 1 : లింగము గుర్తించడం

పదం	మహత్తులు / అమహత్తులు / మహతీ వాచకం
గాంధీ	మహద్వాచకం
తాతగారు	మహద్వాచకం
పాఠశాల	అమహద్వాచకం
నది	అమహద్వాచకం
రచయిత్రి	మహతీ వాచకం
రాట్నం	అమహద్వాచకం

అభ్యాసం 2 : వచనం పరిశీలన

• పదాల సమూహం: పాఠశాల, ప్రాణాలు, టోపీ, కష్టాలు, దేశం, పాటలు, రాట్నం, వీపులు, మాట, పుస్తెలు, భారతీయులు, గేయం

  ఏకవచనం (ఒకటి)	బహువచనం (అనేకం)
  పాఠశాల	ప్రాణాలు
  టోపీ	కష్టాలు
  దేశం	పాటలు
  రాట్నం	వీపులు
  మాట	పుస్తేలు
  గేయం	భారతీయులు

అభ్యాసాలు & చమత్కార పద్యం (పేజీ 32)

అభ్యాసం 3 : వచనం మార్చుదాం!

ఏకవచనం	బహువచనం
మాట	మాటలు
పాట	పాటలు
దేశం	దేశాలు
కష్టం	కష్టాలు
పుస్తె	పుస్తెలు
గేయం	గేయాలు

• ఈ క్రింది బహువచన పదాలకు ఏకవచనం వ్రాయండి:
  1. మల్లెలు
  2. తోటలు
  3. వీపులు
  4. ప్రాణాలు
  5. మూటలు
  1. మల్లెలు → మల్లె
  2. తోటలు → తోట
  3. వీపులు → వీపు
  4. ప్రాణాలు → ప్రాణం
  5. మూటలు → మూట
• చమత్కార పద్యం విప్పడం:
  కరయుగంబు గలదు చరణంబు లా లేవు
  కడుపు, నడుము వీపు మెడయుగలవు
  శిరము లేదుగాని నరులబట్టుక మ్రింగి
  సొగసు గూర్చు దీని సొగసు గనుడి
  జవాబు: చొక్కా (కుర్తా / అంగీ)