సాధనపత్రం 1
చదవడం - వ్యక్తపరచడం
చదవడం - వ్యక్తపరచడం
అ) పేరా చదవండి. గీత గీసిన పదాల స్థానంలో సరైన పదాన్ని ఉంచి మళ్ళీ రాయండి.
- అడవిలో పుట్టింది, అడవిలో పెరిగింది, మా ఇంటికొచ్చి తైతక్కలాడింది కవ్వం. తోక ఉన్నది కాని, జంతువు కాదు, రెక్కలు లేవు కానీ ఎగిరి మా ఇంటి మీద వాలింది గాలిపటం. బొమ్మ బొరుసు ఉన్న నాణెంతో నేను బజారులో మిఠాయిలు కొనుక్కున్నాను. అందరికి మామ, ఆకాశంలో మామ, అందరాని చందమామ మా మామ.
ఆ) కథలో వచ్చిన పొడుపు కథలకు విడుపులు రాయండి.
-
ఉదా : పచ్చచొక్కా విప్పి నూతిలో వేస్తాను....
అరటిపండు, నోరు
-
1. ధాన్యం ఇంట్లో కలితో దంచింది....
రోకలి
-
2. అత్తమ్మ వండి పెడితే నా ఒంట్లో కలిపోతుంది...
ఆకలి
-
3. అత్తమ్మ నేల మీద వేసిన వెండి గొలుసు ఏమిటి?
ముగ్గు
ఇ) పొడుపు కథల ఆధారంగా తగిన చిత్రానికి జతపరచండి. విడుపు పదం రాయండి.
| పొడుపు కథ | Ans |
|---|---|
| 1. ముడిస్తే మొగ్గ విచ్చుకుంటే పువ్వు. | గొడుగు |
| 2. ఊరందరికీ ఒకే దీపం. | సూర్యుడు |
| 3. చింపిరి చింపిరి దుస్తులు, రతనాల వంటి బిడ్డలు. | మొక్కజొన్న పొత్తు |
| 4. పొట్టి వానికి పుట్టెడు అంగీలు. | ఉల్లిపాయ |
సాధనపత్రం 2
చదవడం - వ్యక్తపరచడం
చదవడం - వ్యక్తపరచడం
అ) ఇచ్చిన పదాలను జత చేసి వాక్యాలు రాయండి.
| A | Ans | B |
|---|---|---|
| 1. తెల్లని పొలంలో | ( c ) | a. మెలికల గిలక |
| 2. పలకల నడుమ | ( a ) | b. ఒకటే ముక్కు |
| 3. చెయ్యని కుండ | ( d ) | c. నల్లని విత్తనాలు |
| 4. నూరు చిలకలు | ( b ) | d. పొయ్యని నీళ్లు |
-
వాక్యాలు:
1. తెల్లని పొలంలో నల్లని విత్తనాలు.
2. పలకల నడుమ మెలికల గిలక.
3. చెయ్యని కుండ పొయ్యని నీళ్లు.
4. నూరు చిలకలకు ఒకటే ముక్కు.
ఆ) పొడుపు కథను చదవండి. జవాబు గుర్తించండి.
-
ఊరంతా తిరిగి ఇంటి బయట కూర్చుంటాయి.
Answer: ఇ. చెప్పులు
ఇ) లేఖను చదవండి. ప్రశ్నలు తయారు చేయండి.
- ఉదా: లేఖ ఏ తేదీన రాశారు?
-
1. లేఖ ఎవరు ఎవరికి రాశారు?
జ. లేఖను కమల తన స్నేహితురాలు రాధకు రాసింది.
-
2. కమల సంక్రాంతి పండుగకు ఎక్కడికి వెళ్ళింది?
జ. కమల సంక్రాంతి పండుగకు అమ్మమ్మ గారి ఊరు వెళ్ళింది.
-
3. భోగిమంటల్లో వేటిని వేశారు?
జ. పాత కర్ర సామానులను భోగిమంటల్లో వేశారు.
-
4. కనుమ రోజు దేనికి పూజలు చేశారు?
జ. కనుమ రోజు పశువులను అలంకరించి పూజలు చేశారు.
సాధనపత్రం 3
పదజాలం
పదజాలం
1) పై పేరాలోని సరళాక్షరాలను గుర్తించండి. గడులలో రాయండి.
-
సరళాక్షరాలు:
వ, డ, ర, క, గ, డ, త, ప, ట, న
-
పై అక్షరాలతో మొదలయ్యే పదాలు రాయండి: ఉదా: ఒర
వల, దండ, రమ, కడవ, గడప, తల, పలక, టపాకాయ, నగ
-
సొంత వాక్యం:
మా ఇంట్లో నీళ్ల కడవ ఉన్నది.
2. పై పేరాలోని గుణింత అక్షరాలను గుర్తించండి. గడులలో రాయండి.
-
గుణింత అక్షరాలు:
రి, డే, తో, మై, బో, టి, జీ, రో, సి
-
పై అక్షరాలతో మొదలయ్యే పదాలు రాయండి: ఉదా: రితిక
తోట, మైలు, బొమ్మ, టిక్కెట్టు, జీడి, రోలు, సింహం
-
సొంత వాక్యం:
మా పెరట్లో అందమైన పూలతోట ఉన్నది.
3. పై పేరాలోని ద్విత్వాక్షరాలను గుర్తించండి. గడులలో రాయండి.
-
ద్విత్వాక్షరాలు:
డ్రం, య్య, మ్మ, ళ్ళే, ల్లి, చ్చు
-
పై అక్షరాలు ఉండేలా పదాలు రాయండి: ఉదా: పెయ్య
కొయ్య, అమ్మ, చెల్లెలు, బల్లి, మెచ్చుకోలు
-
సొంత వాక్యం:
అమ్మ చేతి వంట ఎంతో రుచిగా ఉంటుంది.
4. పై పేరాలోని సంయుక్తాక్షర పదాలను రాయండి. వాటితో సొంత వాక్యాలను రాయండి.
-
సంయుక్తాక్షర పదాలు:
వడ్రంగి, స్నేహం, భార్య
-
సొంత వాక్యాలు:
1. వడ్రంగి: వడ్రంగి కొయ్యతో అందమైన కుర్చీలు చేస్తాడు.
2. స్నేహం: రాము, గోపాల మంచి స్నేహంతో ఉంటారు.
3. భార్య: రాముని భార్య పేరు సీత.
సాధనపత్రం 4
పదజాలం
పదజాలం
అ) పాఠంలో ఆకలి, రోకలి లాంటి పదాలు ఉన్నాయి కదా! అలాంటివే మరికొన్ని కింది పట్టికల్లో రాయండి.
| పదం 1 | Ans (సమాన ప్రాస పదం) |
|---|---|
| చెరువు | బరువు / పరుగు |
| వనము | జనము / ధనము |
| కోపాలు | తాపాలు / పాపాలు |
| తలుపు | మలుపు / గెలుపు |
ఆ) కింది పదాలను చదవండి. అక్షరమాల క్రమంలో రాయండి.
-
పదాలు: ఊయల, చలి, ఆమని, తబల, టపటప, కడవ, రచన, ఏడవ, పనస, ఉత్తరం, శనగ, వరస, ఈగ, ఓడ, మరక
1. ఆమని
2. ఉత్తరం
3. ఊయల
4. ఎడవ (ఏడవ)
5. ఓడ
6. ఈగ
7. కడవ
8. చలి
9. టపటప
10. తబల
11. పనస
12. మరక
13. రచన
14. వరస
15. శనగ
ఇ) కింది గళ్ళలోని అక్షరాలను అడ్డంగా, నిలువుగా చదవండి. ఎటునుంచి చదవినా ఒకేలాంటి పదాలు వచ్చేటట్లు మిగిలిన గడులను పూరించండి.
- ఉదాహరణ: పనస (అడ్డంగా: ప-న-స, నిలువుగా: ప-న-స)
-
1. కడవ
క - డ - వ (అడ్డంగా మరియు నిలువుగా)
-
2. తబల
త - బ - ల (అడ్డంగా మరియు నిలువుగా)
-
3. మునగ
ము - న - గ (అడ్డంగా మరియు నిలువుగా)
-
4. కలువ
క - లు - వ (అడ్డంగా మరియు నిలువుగా)
ఈ) కింది పదాలలోని అంత్యాక్షరాలతో నూతన పదాలను రాయండి.
- పొడుపు → పురుగు → గులాబి → బిందె → దెబ్బ
సాధనపత్రం 5
పదజాలం
పదజాలం
అ) కింది పొడుపు కథలను చదవండి. జట్టులో చర్చించి జవాబులు రాయండి.
-
1) పచ్చని పెట్టెలో విచ్చుకోనుంది, తెచ్చుకోపోతే గుచ్చుకుంటుంది.
జ: గులాబీ మొగ్గ (లేదా బ్రహ్మజెముడు పండు)
-
2) వంకర టింకర మాను, వయ్యారి మాను, మామలెక్కే మాను, మా ఊరొచ్చే మాను.
జ: రైలు బండి (రైలు పట్టాలు)
ఆ) ఇచ్చిన ఆధారాలతో గడులను పూరించండి. ఏర్పడిన నూతన పదాలను రాయండి.
| ఆధారాలు | Ans |
|---|---|
| ఉదా: 1. అరుపు / కరవాలం | కేక / కత్తి |
| 2. గుడిసె / నయనం | పాక / కన్ను |
| 3. పొట్టు / స్వప్నం | ఊక / కల |
| 4. గుంపు / గాథ | దళం / కథ |
| 5. వాలము / చివర | తోక / కొన |
| 6. ఓడ / అబద్దం | నౌక / కల్ల |
| 7. రూపాయి / కోతి | నాణెం / కోతి (వానరం) |
ఇ) కింది పంక్తులను సరిచేసి పొడుపు కథ రాయండి.
-
చెయ్యని కుండ, పొయ్యని నీళ్లు, వెయ్యని సున్నం, తియ్యగనుండు.
జ: కొబ్బరికాయ
సాధనపత్రం 6
స్వీయరచన
స్వీయరచన
కింది ప్రశ్నలకు సొంత మాటల్లో జవాబులు రాయండి.
-
1) వేసవి సెలవుల్లో గిరి, సూరి ఎక్కడకు వెళ్లారు?
జ: వేసవి సెలవుల్లో గిరి, సూరి తమ మామయ్య గారి ఊరు వెళ్లారు.
-
2) పాఠంలోని కింది పొడుపు కథలకు జవాబులు రాయండి.
అ) వెండి గొలుసు వేయడమే గాని తీయలేము.
ఆ) నూరు చిలకలకు ఒకటే ముక్కు.జ: అ) ముగ్గు
ఆ) పళ్ళ గుత్తి (లేదా ఉల్లిపాయ) -
3) పాఠంలో సంభాషణలు ఎవరెవరి మధ్య జరిగాయో రాయండి.
జ: సూరి, సీతి, వెంకిల మధ్య సంభాషణలు జరిగాయి.
-
4) పాఠంలో పిల్లలు వేటి గురించి మాట్లాడుకుంటున్నారు?
జ: పిల్లలు కథలు, పొడుపు కథలు మరియు గొలుసుకట్టు ఆటల గురించి మాట్లాడుకుంటున్నారు.
-
5) మీకు తెలిసిన కొన్ని పొడుపు కథలు రాయండి.
జ: 1. ముళ్ల కంచెలో మిఠాయి పొట్లం - తేనెపట్టు.
2. కాళ్లు లేవు గానీ నడుస్తుంది, కళ్లు లేవు గానీ ఏడుస్తుంది - మేఘం. -
6) ఈ పాఠంలో పిల్లలు పొడుపు కథలు, గొలుసు కట్టు కథలు ఆడారు. మీరు ఏ ఆటలు ఆడతారో రాయండి.
జ: మేము దాగుడుమూతలు, కబడ్డీ, ఖో-ఖో, అంత్యాక్షరి, క్యారమ్స్, క్రికెట్ వంటి ఆటలు ఆడతాము.
సాధనపత్రం 7
భాషాంశాలు
భాషాంశాలు
అ) కింది వాక్యాలలో సర్వనామాలను గుర్తించండి. వాటిని గడిలో రాయండి.
-
1) వాసవి, మాలతి మంచి స్నేహితులు. వారు కలసిమెలసి ఉంటారు.
సర్వనామం: వారు
-
2) పూజిత చక్కగా పాడుతుంది. ఆమె ప్రతిరోజు సాధన చేస్తుంది.
సర్వనామం: ఆమె
-
3) విశాఖపట్నం పెద్ద నగరం. అక్కడ విశాలమైన రోడ్లు ఉన్నాయి.
సర్వనామం: అక్కడ
-
4) సాంబయ్య పొలంలో పనిచేస్తాడు. ఆయనకు పొలంపనులంటే ఇష్టం.
సర్వనామం: ఆయనకు
-
5) పార్వతి, మాధురి బజారుకు వెళ్ళారు. వాళ్ళు సరుకులు కొన్నారు.
సర్వనామం: వాళ్ళు
ఆ) కింది వాక్యాలలోని ఖాళీలలో సరైన సర్వనామంను ఉంచండి. (అతడు, వారు, అది, అక్కడ, ఆమె)
- 1) లిఖిత బజారుకు వచ్చింది. ఆమె కూరగాయలు, పండ్లు కొన్నది.
- 2) పిల్లలంతా సర్కస్కు వచ్చారు. వారు సర్కస్ చూస్తూ సరదాగా గడిపారు.
- 3) చందు వాళ్ళింట్లో కుక్క ఉంది. అది రాత్రంతా మొరుగుతూనే ఉంది.
- 4) రాహుల్ కొత్త కారు కొన్నాడు. అతడు కారులో ఊరికి ప్రయాణమయ్యాడు.
- 5) తల్లిదండ్రులు పాఠశాలకు వెళ్ళారు. వారు / అక్కడ ప్రధానోపాధ్యాయినితో మాట్లాడారు.
సాధనపత్రం 8
సృజనాత్మకత
సృజనాత్మకత
సంభాషణ చదవండి. పొడిగించండి.
-
రాము : అమ్మా! ఒక కథ చెప్పవా?
అమ్మ : ఏం కథ కావాలి?
రాము : ఏదైనా ఒక పొడుపు కథను చెప్పమ్మా!
అమ్మ : సరే! పళ్ళు ఉన్నాయి కానీ, తినదు. ఏమిటది?
రాము : ఆలోచిస్తున్నాను అమ్మా! దువ్వెన కదా!
అమ్మ : చాలా బాగా చెప్పావు! మరొకటి అడగనా?
రాము : అడగమ్మా!
అమ్మ : నడుస్తుంది కానీ, కాళ్ళు లేవు.రాము : గడియారం కదూ అమ్మా!
అమ్మ : అవునురా! చాలా తెలివైనవాడివి. ఇంకొకటి చెప్పు.. ముళ్ల కంచెలో మిఠాయి పొట్లం?
రాము : అది తేనెపట్టు అమ్మా!
అమ్మ : శభాష్! బాగా చెప్పావు. ఇప్పుడు నువ్వు పడుకో మరి.
రాము : సరే అమ్మా, శుభరాత్రి!
సాధనపత్రం 9
నేనేమి నేర్చుకున్నాను?
నేనేమి నేర్చుకున్నాను?
1. కింది వాటికి జవాబులు ఆలోచించి రాయండి.
| ప్రశ్న | Ans |
|---|---|
| ఉదా: రాణి కాని రాణి | పారాణి |
| i. కారు కాని కారు | షికారు |
| ii. వరం కాని వరం | అన్నవరం |
| iii. రణం కాని రణం | తోరణం / కారణం |
| iv. గరం కాని గరం | నగరం / సాగరం |
2. కింది పొడుపు కథలకు సమాధానాలు రాయండి.
-
i. పగలు నిద్రపోతుంది. రాత్రి లేస్తుంది.
జవాబు: నక్షత్రాలు / దీపం / చందమామ /గుడ్లగూబ
-
ii. నీటిలో పుడుతుంది. నేలపై చస్తుంది.
జవాబు: ఉప్పు (లేదా నీటి బుడగ) / చేప / తామర
3. కింది వాక్యంలో సర్వనామ పదాన్ని గుర్తించండి.
-
ఆమె హైదరాబాద్ వెళ్ళి మ్యూజియం చూసింది.
Answer: ఇ. ఆమె
4. కింది పేరాను చదవండి. ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
-
i. తాత ఎందుకు సంతోషపడ్డాడు?
మనోజ్, గోపాల్లు దారిలో దొరికిన కూలి డబ్బుల సంచిని నిజాయితీగా తనకు తెచ్చి ఇచ్చినందుకు తాత సంతోషపడ్డాడు.
-
ii. మనోజ్, గోపాల్ చేసిన మంచి పనులు చదివాం కదా! మీరు చేసే కొన్ని మంచి పనులు రాయండి.
మేము పెద్దవారికి సహాయం చేస్తాము, తరగతి గదిని శుభ్రంగా ఉంచుతాము, ఎవరి వస్తువులైనా దొరికితే ఉపాధ్యాయులకు అందజేస్తాము.
5. మీకు తెలిసిన పొడుపు కథలు రాయండి.
-
1. అడవిలో పుట్టింది, అడవిలో పెరిగింది, మా ఇంటికొచ్చింది తైతక్కలాడింది? - కవ్వం.
2. పచ్చ చొక్కా వాడు చొక్కా విప్పుకొని నూతిలో పడ్డాడు? - అరటిపండు.
6. ఇచ్చిన ఆధారాలతో గేయాన్ని పూరించండి. (ఆకలి, పువ్వులు, నవ్వులు, మాటలు, ఉరుములు, మంటలు)
-
గణగణ గంటలు
కణకణ మంటలు
తళతళ మెరుపులు
పెళపెళ ఉరుములు
చకచక రోకలి
నకనక ఆకలి
మిస మిస తోటలు
విరిసిన పువ్వులు
గుసగుస మాటలు
కలకల నవ్వులు
