33 పేజీ సంఖ్య
ఇవి చేయండి
ఉపాధ్యాయుడు చెప్పిన కింది పదాలను (ఉక్తలేఖనం) రాయండి.
- గవాక్షం – కవాతు - నిద్రాభంగం- కంబళి - అన్నప్రాసన - అక్షరాలు - దున్నుతాడు
అవగాహన-ప్రతిస్పందన
-
1. ఈ వచనకవితను భావయుక్తంగా చదవండి.
ছাত্র-ছাত্রులు కవితను లయబద్ధంగా, భావయుక్తంగా చదవాలి.
-
2. మీరు తల్లిదగ్గర ఏమి నేర్చుకున్నారు?
అమ్మ దగ్గర మంచి నడవడిక, ప్రేమ, దయ, పెద్దలను గౌరవించడం, అక్షరాలను నేర్చుకున్నాము.
-
3. మీ చిన్నప్పటి అనుభవాలను తెల్పండి.
మా చిన్నతనంలో అమ్మ మాకు గోరుముద్దలు తినిపిస్తూ కథలు చెప్పేది, బడికి సిద్ధం చేసేది. (సొంత అనుభవాలు రాయవచ్చు).
34 పేజీ సంఖ్య
దేశభక్తి గేయం - ప్రశ్నలు మరియు జవాబులు
-
అ) మన జీవనదులు ఏవి?
గంగ, యమున, గోదావరి, సింధు, కృష్ణ, కావేరి, బ్రహ్మపుత్ర, తుంగభద్ర, తపతి, నర్మద, పెన్నా మన జీవనదులు.
-
ఆ) మహామునుల స్థావరాలు ఏవి?
దట్టమైన అరణ్యాలు మహామునుల స్థావరాలు.
-
ఇ) ఎవరికి జయము పలకాలి?
జగన్మాత అయిన మన భరతమాతకు జయము పలకాలి.
-
ఈ) పై గేయం ఆధారంగా ఒక ప్రశ్నను తయారుచేయండి?
ప్రశ్న: హిమ వింధ్యా పర్వతాలు వేటికి నిలయాలు?
జవాబు: దేవతలకు నిలయాలు.
వ్యక్తీకరణ-సృజనాత్మకత
అ) కింది ప్రశ్నలకు నాలుగైదు వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.
-
1. జ్ఞానానికి మూలమైన అక్షరం గొప్పతనాన్ని తెలిపే కవిని గురించి రాయండి?
'అక్షరం' పాఠ్యభాగ కవి రావినూతల ప్రేమకిషోర్. ఈయన ప్రకాశం జిల్లా కొండపి గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు మరియమ్మ, అంకయ్యలు. శ్రమవద్గీత, అజమాయిషి, నిశి, రెక్కల పుడమి, ఇంకుచుక్క, నిశ్శబ్ద గాయం, టామి, కల్లం దిబ్బ మొదలైన రచనలు చేశారు. వీరు రాసిన నాటికలకు ఎన్నో అవార్డులు లభించాయి. ఈ పాఠం 'నలుగురమవుదాం' కవితా సంపుటిలోనిది.
ఆ) కింది ప్రశ్నలకు 8 నుంచి 10 వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.
-
1. 'అక్షరం' గేయం సారాంశాన్ని మీ సొంతమాటల్లో రాయండి.
కవి రావినూతల ప్రేమకిషోర్ అక్షరంతో తనకున్న అనుబంధాన్ని ఎంతో చక్కగా వివరించారు. కవికి కళ్ళు మూసినా తెరచినా అక్షరాలే కనిపిస్తాయి. అమ్మ పంతులమ్మ వలె తనకు అక్షరాలు నేర్పింది. చిన్నతనంలో అన్నప్రాశన రోజు కలాన్ని పట్టుకున్నప్పుడు, కలం పట్టిన బిడ్డ లోకానికి మేలు చేస్తాడని అమ్మ ఆనందించింది. అమ్మ ముద్దుల్లో అక్షరాల గుర్తులు ఉన్నాయని కవి భావిస్తాడు. అమ్మ కోరిక మేరకు బాగా చదువుకుని, అమ్మను గుర్తుచేసుకుంటూ అమ్మ ప్రేమను తెలిపే అక్షరంగా మారుతానని కవి చెప్పారు.
-
2. నీవు ఎప్పుడైనా మీ తరగతి గదిలో చదువు రాని విద్యార్థిని/ విద్యార్థులకు సాయం చేశావా వాటి వివరాలు రాయండి.
మా తరగతి గదిలో వెనుకబడిన విద్యార్థులకు, చదువు సరిగ్గా రాాని వారికి నేను ఎప్పుడూ సాయం చేస్తుంటాను. ఉపాధ్యాయులు పాఠాలు చెప్పిన తర్వాత ఇళ్ల వద్ద హోమ్వర్క్ చేయడంలో వారికి సహాయపడతాను. కఠినమైన పదాలను ఎలా చదవాలో, ఎలా రాయాలో సులభమైన పద్ధతిలో వివరిస్తాను. దీనివల్ల వారు కూడా బాగా చదవగలుగుతున్నారు. ఉపాధ్యాయులు, తోటి విద్యార్థులు నన్ను అభినందిస్తారు.
-
3. చదువు విలువను ప్రశంసిస్తూ మిత్రునికి లేఖ రాయండి.
విజయవాడ,
తేదీ: 12-09-2026.
प्रिय మిత్రునికి నమస్కారం.
నేను ఇక్కడ బాగా చదువుతున్నాను. నీవు కూడా అక్కడ బాగా చదువుతున్నావని భావిస్తున్నాను. మిత్రమా, మన జీవితంలో చదువు చాలా విలువైనది. చదువు లేని మనుషులు మూగవారితో సమానం. విద్యా వినాశనం సర్వనాశనం అంటారు. చదువు మనకు మంచిచెడులను వివరిస్తుంది, సమాజంలో మంచి గుర్తింపును తెచ్చిపెడుతుంది. కాబట్టి మనం ప్రతిరోజూ శ్రద్ధగా చదువుకుందాం. పెద్దయ్యాక మంచి ప్రయోజకులమై దేశానికి సేవ చేద్దాం. మీ తల్లిదండ్రులకు నా నమస్కారాలు తెలపండి.
ఇట్లు,
నీ ప్రియ మిత్రుడు,
పి. భార్గవ్.
35 పేజీ సంఖ్య
1. పదజాలం
అ) కింది పదాలకు అర్థాలను జతపరచండి.
| A | Ans | B |
|---|---|---|
| 1. గవాక్షం | ( ఈ ) | అ. నేల |
| 2. కంబళి | ( ఉ ) | ఆ. హృదయం |
| 3. గుండె | ( ఆ ) | ఇ. దుప్పటి |
| 4. ఇల | ( అ ) | ఈ. కిటికి |
ఆ) కింద ఇచ్చిన పదాలకు సమానార్థకపదాలు (పర్యాయపదాలు) వాక్యాలలో గుర్తించి రాయండి.
- 1. కాయం: తనువు
- 2. కన్నులు/ కళ్ళు : నేత్రాలు, నయనాలు
- 3. మాత : అమ్మ, తల్లి
ఇ) ప్రకృతులు - వికృతులు
| ప్రకృతి | Ans | వికృతి |
|---|---|---|
| 1. నిద్ర | నిదుర | నిదుర |
| 2. రాత్రి | రాతిరి | రాతిరి |
| 3. ముద్ర | ముద్దర | ముద్దర |
| 4. అంబ | అమ్మ | అమ్మ |
| 5. అక్షరము | అక్కరము | అక్కరము |
36 పేజీ సంఖ్య
ఈ) కింది ఖాళీలను సరైన పదాలతో పూరించండి.
- 1. నేను తల్లిదండ్రులను ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తాను.
- 2. నేను కష్టపడి చదువుతాను.
- 3. చేతులు శుభ్రంగా కడుగుతాను.
- 4. మంచి వాళ్ళతో స్నేహం చేస్తాను.
ఉ) కింది పదాలకు సొంత వాక్యాలు రాయండి.
-
1. నిరంతరం:
విద్యార్థులు నిరంతరం చదువుపై శ్రద్ధ పెట్టాలి.
-
2. అనుబంధం:
అమ్మతో పిల్లలకు విడదీయరాని అనుబంధం ఉంటుంది.
-
3. కంబళి:
చలికాలంలో రాత్రిపూట కంబళి కప్పుకుంటాము.
-
4. నిద్రాభంగం:
గొంతుక నొప్పుల వల్ల రాత్రి పూట నాకు నిద్రాభంగం అయింది.
-
5. అక్కునచేర్చుకొను:
తల్లి తన బిడ్డను ప్రేమతో అక్కునచేర్చుకుంది.
ఊ) కింది వాక్యాలు ఆధారంగా మన బంధుత్వాలను గళ్ళలో నింపండి.
అడ్డం:
1. తల్లికి ఇంకొక పేరు: అమ్మ
2. తల్లిగారి చెల్లిని ఏమని పిలుస్తారు: పిన్ని
3. తల్లిగారి అక్కను ఏమని పిలుస్తారు: పెద్దమ్మ
నిలువు:
1. తల్లిగారి తల్లిని ఏమని పిలుస్తారు: అమ్మమ్మ
2. తండ్రిగారి తల్లిని ఏమని పిలుస్తారు: నానమ్మ
3. తండ్రిగారి అక్క చెల్లిని ఏమని పిలుస్తారు (తిరగబడింది): అత్త
1. తల్లికి ఇంకొక పేరు: అమ్మ
2. తల్లిగారి చెల్లిని ఏమని పిలుస్తారు: పిన్ని
3. తల్లిగారి అక్కను ఏమని పిలుస్తారు: పెద్దమ్మ
నిలువు:
1. తల్లిగారి తల్లిని ఏమని పిలుస్తారు: అమ్మమ్మ
2. తండ్రిగారి తల్లిని ఏమని పిలుస్తారు: నానమ్మ
3. తండ్రిగారి అక్క చెల్లిని ఏమని పిలుస్తారు (తిరగబడింది): అత్త
38 పేజీ సంఖ్య
ii. వ్యాకరణాంశాలు
అభ్యాసం 1 : హల్లుల రకాలను గుర్తిద్దాం!
| పాఠంలోని పదం | Ans | హల్లు రకం |
|---|---|---|
| 1. గవాక్షం | గ | సరళం |
| 2. నిరంతరం/మూసిన | త, న / స | అనునాసికం / ఊష్మం |
| 3. పంతులమ్మ | ప, ల, మ | పరుషం / అంతస్థం / అనునాసికం |
| 4. అనుబంధం | బ, ధ, మ | సరళం / వర్గయుక్కు (మహాప్రణం) / అనునాసికం |
| 5. రచయిత | ర, చ, య, త | అంతస్థం / పరుషం / అంతస్థం / పరుషం |
| 6. రచనలు | ర, చ, న, ల | అంతస్థం / పరుషం / అనునాసికం / అంతస్థం |
| 7. ప్రశంసలు | ప, ర, శ, స, ల | పరుషం / అంతస్థం / ఊష్మం / ఊష్మం / అంతస్థం |
| 8. తలావొకటి | త, ల, వ, క, ట | పరుషం / అంతస్థం / అంతస్థం / పరుషం / పరుషం |
అభ్యాసం 2 : సంధులను విడదీద్దాం!
| సంధి పదం | Ans (విడదీసిన రూపం) | సంధి పేరు |
|---|---|---|
| 1. ఒళ్ళంతా | ఒళ్ళు + అంతా | అత్వ సంధి |
| 2. అక్షరాన్నవ్వడం | అక్షరాన్ని + అవ్వడం | ఇత్వ సంధి |
| 3. ఏమివ్వగలను | ఏమి + ఇవ్వగలను | ఇత్వ సంధి |
| 4. కప్పిందేమో | కప్పింది + ఏమో | ఇత్వ సంధి |
| 5. నింపిందట | నింపింది + అట | ఇత్వ సంధి |
| 6. దున్నుతాడని | దున్నుతాడు + అని | ఉత్వ సంధి |
39 పేజీ సంఖ్య
అభ్యాసం 3: సంధులను కలుపుదాం!
| విడదీసిన పదాలు | Ans (కలిపిన రూపం) | సంధి పేరు |
|---|---|---|
| 1. ముద్దర్లు + ఉన్నట్టు | ముద్దర్లున్నట్టు | ఉత్వ సంధి |
| 2. ఉన్నట్టు + ఉంది | ఉన్నట్టుంది | ఉత్వ సంధి |
| 3. మెరుగుపరచాలి + అన్న | మెరుగుపరచாலన్న | అత్వ సంధి |
| 4. అక్కడ + ఉన్న | అక్కడనున్న | అత్వ సంధి |
| 5. అప్పటికి + అప్పుడు | అప్పటికప్పుడు | ఇత్వ సంధి |
| 6. కావాలి + అనే | కావాలనే | అత్వ సంధి |
| 7. అక్షరాలు + ఏవి | అక్షరాలేవి | ఉత్వ సంధి |
| 8. చిన్న + అప్పుడు | చిన్నప్పుడు | అత్వ సంధి |
40 పేజీ సంఖ్య
నేనివి చేయగలనా?
| ప్రశ్న | Ans |
|---|---|
| 1. పాఠం అర్థం చేసుకుని సొంత మాటల్లో చెప్పగలను. | ఔను |
| 2. పాఠాన్ని ధారాళంగా చదవగలను. | ఔను |
| 3. పాఠంలోని పదాలను సొంత వాక్యాలలో ఉపయోగించగలను. | ఔను |
| 4. అమ్మప్రేమ గురించి నా మాటలలో రాయగలను. | ఔను |